Thượng viện Mỹ thông qua dự luật cấm Fed phát hành CBDC đến năm 2030

Thượng viện Mỹ vừa thông qua một dự luật liên quan đến lĩnh vực nhà ở với tỷ lệ ủng hộ áp đảo 85 phiếu thuận và 5 phiếu chống. Điểm đáng chú ý nhất trong văn bản này là điều khoản cấm Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) phát hành đồng tiền kỹ thuật số ngân hàng trung ương (CBDC) trong vòng 4 năm tới, kéo dài đến hết năm 2030.

Theo nội dung dự luật, toàn bộ hệ thống Fed cùng các ngân hàng thành viên trực thuộc sẽ không được phép phát hành, tạo lập hoặc triển khai bất kỳ CBDC nào, cũng như các loại tài sản kỹ thuật số có đặc điểm tương tự. Đây được xem là một trong những động thái cứng rắn nhất của Quốc hội Mỹ đối với ý tưởng xây dựng đồng USD kỹ thuật số kể từ khi khái niệm CBDC bắt đầu được thảo luận rộng rãi trên toàn cầu.

Dù Fed trong nhiều năm qua chủ yếu mới dừng ở giai đoạn nghiên cứu và đánh giá tác động của CBDC thay vì triển khai thực tế, nhiều nghị sĩ Đảng Cộng hòa vẫn bày tỏ lo ngại rằng một đồng USD kỹ thuật số do ngân hàng trung ương phát hành có thể tạo ra công cụ giám sát tài chính quy mô lớn đối với người dân. Các nhà lập pháp cho rằng việc mọi giao dịch đều có khả năng được theo dõi bởi cơ quan quản lý sẽ làm suy giảm quyền riêng tư tài chính, đồng thời mở rộng quá mức quyền lực của chính phủ liên bang.

Quan điểm phản đối CBDC tiếp tục nhận được sự ủng hộ từ Chủ tịch Fed mới được bổ nhiệm, Kevin Warsh. Trong phiên điều trần phê chuẩn chức vụ, ông mô tả CBDC là một lựa chọn chính sách không phù hợp và đặt câu hỏi về sự cần thiết của việc phát hành đồng tiền kỹ thuật số quốc gia khi hệ thống thanh toán điện tử hiện tại của Mỹ vẫn hoạt động hiệu quả.

Diễn biến này cũng phù hợp với đường lối của chính quyền Tổng thống Donald Trump. Ngay sau khi nhậm chức nhiệm kỳ mới, Tổng thống Trump đã ký sắc lệnh hành pháp vào tháng 1/2025 nhằm ngăn chặn các cơ quan liên bang thúc đẩy hoặc triển khai các sáng kiến liên quan đến CBDC. Chính quyền Trump nhiều lần nhấn mạnh rằng Mỹ cần bảo vệ quyền riêng tư của công dân và ưu tiên đổi mới khu vực tư nhân thay vì phát triển một đồng tiền kỹ thuật số do nhà nước kiểm soát.

Nếu dự luật tiếp tục được Hạ viện Mỹ thông qua và nhận được chữ ký chính thức của Tổng thống Trump, lệnh cấm CBDC sẽ trở thành luật liên bang. Điều này có thể khiến Mỹ trở thành một trong những nền kinh tế lớn đầu tiên trên thế giới áp đặt rào cản pháp lý rõ ràng đối với tiền kỹ thuật số ngân hàng trung ương.

Động thái của Thượng viện diễn ra trong bối cảnh cuộc cạnh tranh toàn cầu về CBDC đang ngày càng nóng lên. Nhiều quốc gia như Trung Quốc, Ấn Độ và một số thành viên Liên minh châu Âu vẫn tiếp tục thử nghiệm hoặc mở rộng các dự án tiền kỹ thuật số quốc gia. Đặc biệt, đồng Nhân dân tệ kỹ thuật số (e-CNY) của Trung Quốc đã được triển khai thử nghiệm tại nhiều thành phố lớn với hàng triệu người dùng tham gia.

Trong khi đó, Mỹ lại đang lựa chọn hướng đi khác khi ngày càng thể hiện sự cởi mở hơn đối với stablecoin tư nhân. Những tháng gần đây, Quốc hội Mỹ liên tục thúc đẩy các dự luật quản lý stablecoin nhằm tạo khuôn khổ pháp lý rõ ràng cho các doanh nghiệp phát hành tài sản số neo giá USD. Nhiều chuyên gia nhận định Washington có thể ưu tiên phát triển hệ sinh thái stablecoin thay vì xây dựng một CBDC quốc gia, qua đó duy trì vị thế của đồng USD trong nền kinh tế số mà không cần trao thêm quyền kiểm soát cho ngân hàng trung ương.