Synthetix thông qua kế hoạch khai tử sUSD, hoàn trả người dùng bằng token SNX

Giao thức tài chính phi tập trung Synthetix đang bước vào một trong những cuộc cải tổ lớn nhất kể từ khi ra mắt, sau khi cộng đồng quản trị chính thức thông qua đề xuất SIP-423 nhằm chấm dứt hoạt động của stablecoin sUSD. Theo kế hoạch mới, những người đang nắm giữ sUSD sẽ được hoàn trả bằng token SNX bị khóa với tỷ lệ 4 SNX cho mỗi 1 sUSD.

Quyết định này đánh dấu bước ngoặt quan trọng đối với hệ sinh thái Synthetix, vốn từng được xem là một trong những dự án DeFi tiên phong trên Ethereum trong lĩnh vực tài sản tổng hợp (synthetic assets). Tuy nhiên, trong nhiều năm qua, sUSD liên tục gặp khó khăn trong việc duy trì mức neo giá 1 USD, khiến niềm tin của thị trường suy giảm đáng kể.

Tại thời điểm đề xuất được thông qua, sUSD chỉ giao dịch quanh mức 0,25 USD, thấp hơn rất nhiều so với mức giá mục tiêu. Điều này đồng nghĩa với việc những nhà đầu tư mua sUSD trên thị trường thứ cấp ở vùng giá thấp có thể nhận được khoản bồi hoàn lớn hơn đáng kể nếu quy đổi sang giá trị SNX theo cơ chế mới.

Đề xuất SIP-423 được đưa ra bởi nhà sáng lập Synthetix Kain Warwick cùng cộng sự cốt lõi Benjamin Celermajer. Theo nội dung được phê duyệt, toàn bộ hợp đồng liên quan đến sUSD sẽ bị đóng băng và stablecoin này sẽ chính thức bị loại bỏ khỏi hệ sinh thái. Những người nắm giữ sUSD sẽ được nhận lại giá trị danh nghĩa thông qua lượng SNX bị khóa theo tỷ lệ cố định.

Kế hoạch tái cấu trúc bao gồm bốn nội dung trọng tâm. Đầu tiên là thực hiện snapshot để xác định số dư sUSD của từng người dùng đủ điều kiện nhận bồi hoàn. Tiếp theo là quá trình ngừng hoạt động hoàn toàn của sUSD. Thành phần thứ ba liên quan đến việc tái cấu trúc khoản nợ theo đề xuất SIP-420, trong đó pool 420 sẽ bị đóng cửa và những người tham gia có thể lựa chọn khóa tài sản trong thời gian dài hoặc rút khỏi hệ thống sớm. Nội dung cuối cùng là cải cách cơ chế staking SNX, tuy nhiên phần này sẽ được triển khai trong một bản cập nhật riêng ở giai đoạn sau.

Theo kế hoạch hiện tại, số SNX được phân phối cho người nắm giữ sUSD sẽ bị khóa trong vòng một năm kể từ thời điểm đóng băng hệ thống. Sau giai đoạn này, token sẽ được mở khóa dần trong năm tiếp theo theo cơ chế tuyến tính. Điều này đồng nghĩa người dùng sẽ cần chờ tối đa hai năm để có thể tiếp cận hoàn toàn lượng SNX được nhận.

Bên cạnh đó, Synthetix cũng đưa ra cơ chế khuyến khích bổ sung dành cho những người chấp nhận nhận hoàn trả bằng tiền mặt. Nếu giao thức tạo ra hơn 10 triệu USD doanh thu trong thời gian khóa kéo dài hai năm, tối đa 25% phần doanh thu vượt ngưỡng có thể được phân phối dưới dạng USDT cho nhóm người dùng đủ điều kiện.

Động thái mạnh tay của Synthetix phản ánh những thách thức ngày càng lớn mà nhiều dự án stablecoin phi tập trung đang phải đối mặt. Trong khi các stablecoin được bảo chứng bằng tiền mặt như USDT hay USDC tiếp tục mở rộng thị phần, các mô hình stablecoin thuật toán hoặc dựa trên cơ chế nợ nội bộ ngày càng gặp khó khăn trong việc duy trì tỷ giá ổn định.

Thực tế, đây không phải lần đầu tiên cộng đồng Synthetix tìm cách cứu vãn sUSD. Trong suốt năm 2024 và nửa đầu năm 2025, dự án đã thử nghiệm nhiều giải pháp khác nhau nhằm khôi phục mức neo giá, bao gồm điều chỉnh cơ chế staking, thay đổi cấu trúc nợ và đưa ra các chương trình khuyến khích thanh khoản. Tuy nhiên, những biện pháp này không thể giúp sUSD quay trở lại vùng giá mục tiêu 1 USD trong thời gian dài.

Việc chính thức khai tử sUSD được xem là nỗ lực cuối cùng nhằm giải quyết dứt điểm vấn đề tồn đọng kéo dài nhiều năm của giao thức. Mặc dù quyết định này có thể gây tranh cãi trong ngắn hạn, nhiều thành viên cộng đồng cho rằng đây là bước đi cần thiết để Synthetix tái cấu trúc hệ sinh thái, giảm áp lực nợ và tập trung nguồn lực vào các sản phẩm cốt lõi có tiềm năng tăng trưởng tốt hơn trong tương lai.