Quỹ Dự trữ Bitcoin Chiến lược của ông Trump vấp phải rào cản pháp lý

Kế hoạch xây dựng Quỹ Dự trữ Bitcoin Chiến lược (Strategic Bitcoin Reserve) của chính quyền Tổng thống Donald Trump đang gặp phải những vướng mắc liên quan đến thẩm quyền pháp lý và cơ cấu quản lý, làm chậm tiến trình triển khai dù đây là một trong những cam kết nổi bật của ông nhằm đưa Mỹ trở thành trung tâm của ngành công nghiệp tiền mã hóa toàn cầu.

Theo các nguồn tin thân cận với vấn đề, giới chức Mỹ hiện vẫn đang thảo luận về việc cơ quan nào sẽ có thẩm quyền quản lý kho dự trữ Bitcoin quốc gia, đồng thời xem xét liệu khuôn khổ pháp lý hiện hành có cho phép chính phủ nắm giữ Bitcoin trong thời gian dài hay không.

Ngay từ những tháng đầu nhiệm kỳ, Tổng thống Donald Trump đã ký sắc lệnh hành pháp yêu cầu thành lập Quỹ Dự trữ Bitcoin Chiến lược cùng một Kho Dự trữ Tài sản Kỹ thuật số của Mỹ (U.S. Digital Asset Stockpile). Theo kế hoạch ban đầu, nguồn Bitcoin của quỹ sẽ chủ yếu đến từ số tài sản mà chính phủ liên bang đã tịch thu thông qua các vụ án hình sự hoặc dân sự, thay vì sử dụng ngân sách để mua trực tiếp trên thị trường.

Bên cạnh đó, sắc lệnh cũng giao Bộ Tài chính Mỹ (Treasury Department) và Bộ Thương mại Mỹ (Commerce Department) nghiên cứu các phương án mua thêm Bitcoin theo nguyên tắc “budget-neutral”, tức không làm phát sinh chi phí đối với người nộp thuế. Điều này có thể bao gồm việc tận dụng các nguồn tài sản hiện có hoặc các cơ chế tài chính đặc biệt nhằm mở rộng lượng Bitcoin mà chính phủ nắm giữ.

Tuy nhiên, quá trình triển khai hiện không diễn ra thuận lợi như kỳ vọng. Theo Bloomberg, một trong những vấn đề lớn nhất là câu hỏi liệu Bộ Tài chính có đủ cơ sở pháp lý để trực tiếp quản lý quỹ dự trữ Bitcoin hay không. Đây được xem là nút thắt quan trọng bởi bất kỳ mô hình quản lý nào cũng cần tuân thủ các quy định hiện hành của chính phủ liên bang.

Do đó, một số cuộc thảo luận gần đây đã chuyển hướng sang khả năng giao nhiệm vụ này cho Bộ Thương mại Mỹ, thay vì Bộ Tài chính như dự kiến ban đầu. Tuy vậy, phương án này cũng chưa đạt được sự đồng thuận và vẫn đang được các cơ quan liên bang tiếp tục đánh giá.

Một chủ đề khác cũng được đưa ra trong quá trình xây dựng quỹ là việc liệu chính phủ Mỹ có thể nắm giữ Bitcoin vô thời hạn hay không. Khác với vàng hoặc trái phiếu kho bạc, Bitcoin là tài sản có mức biến động giá rất cao, khiến các cơ quan quản lý phải cân nhắc về cơ chế lưu giữ, quản trị rủi ro cũng như tiêu chuẩn kế toán nếu muốn biến Bitcoin thành một phần trong kho dự trữ chiến lược quốc gia.

Trước những thông tin cho rằng kế hoạch đang bị đình trệ, Nhà Trắng khẳng định chính quyền vẫn đang tiếp tục hoàn thiện mô hình phù hợp.

Người phát ngôn Nhà Trắng Liz Huston cho biết Tổng thống Donald Trump đã tranh cử với tầm nhìn đưa nước Mỹ trở thành thủ phủ toàn cầu của tiền mã hóa cũng như các công nghệ tiên tiến. Để hiện thực hóa mục tiêu này, chính quyền đang tiếp tục đánh giá cấu trúc tối ưu cho Quỹ Dự trữ Bitcoin Chiến lược và Kho Dự trữ Tài sản Kỹ thuật số của Mỹ, nhằm đảm bảo vừa đáp ứng yêu cầu pháp lý vừa phục vụ lợi ích lâu dài của quốc gia.

Trong khi đó, cả Bộ Tài chính và Bộ Thương mại hiện vẫn chưa đưa ra bình luận chính thức về các cuộc thảo luận nội bộ liên quan đến kế hoạch này.

Đáng chú ý, hồi tháng 4 vừa qua, cố vấn tiền mã hóa cấp cao của Nhà Trắng Patrick Witt từng tiết lộ rằng chính quyền kỳ vọng sẽ sớm công bố một thông báo quan trọng về các bước tiếp theo đối với Quỹ Dự trữ Bitcoin Chiến lược chỉ trong vài tuần. Tuy nhiên, đến nay thông báo được mong đợi này vẫn chưa xuất hiện, cho thấy quá trình xây dựng cơ chế vận hành đang phức tạp hơn dự kiến.

Song song với các cuộc thảo luận trong nhánh hành pháp, Quốc hội Mỹ cũng đang thúc đẩy việc xây dựng khuôn khổ pháp lý nhằm biến sắc lệnh của Tổng thống Trump thành luật liên bang. Các nhà lập pháp cho rằng việc luật hóa sẽ giúp quỹ dự trữ Bitcoin có tính ổn định lâu dài hơn, thay vì chỉ phụ thuộc vào các sắc lệnh hành pháp có thể bị thay đổi bởi các chính quyền tương lai.

Một trong những đề xuất đáng chú ý nhất hiện nay là dự luật do Thượng nghị sĩ Cynthia Lummis và Hạ nghị sĩ Nick Begich bảo trợ. Dự luật này không chỉ hợp thức hóa Quỹ Dự trữ Bitcoin Chiến lược mà còn đặt mục tiêu để chính phủ Mỹ tích lũy 1 triệu BTC trong vòng 5 năm, đồng thời vẫn tuân thủ nguyên tắc không sử dụng thêm tiền thuế của người dân thông qua các chiến lược mua Bitcoin trung lập về ngân sách.