Michael Saylor tiếp tục kêu gọi cộng đồng Bitcoin bác bỏ đề xuất nâng cấp BIP-110

Michael Saylor, đồng sáng lập kiêm Chủ tịch Điều hành của Strategy, vừa công bố một bài viết dài gồm 110 luận điểm trên mạng xã hội X nhằm kêu gọi cộng đồng Bitcoin phản đối đề xuất nâng cấp BIP-110. Động thái này diễn ra chỉ vài tuần trước mốc kích hoạt quan trọng của đề xuất, trong bối cảnh cuộc tranh luận về tương lai giao thức Bitcoin ngày càng trở nên gay gắt.

Bài viết mang tên “110 lý do BIP-110 là một ý tưởng tồi” nhanh chóng thu hút sự chú ý lớn từ cộng đồng khi ghi nhận hơn 840.000 lượt xem chỉ sau chưa đầy hai ngày. Theo Saylor, ông hoàn toàn đồng tình với mong muốn bảo vệ mạng lưới Bitcoin khỏi tình trạng dữ liệu “rác” ngày càng gia tăng, nhưng cho rằng giải pháp mà BIP-110 đưa ra còn nguy hiểm hơn chính vấn đề mà nó muốn xử lý.

BIP-110 là một đề xuất soft fork có thời hạn một năm, được phát triển từ BIP-444 sau khi phiên bản Bitcoin Core v30 gỡ bỏ giới hạn mặc định đối với dữ liệu OP_RETURN vào cuối năm 2025. Đề xuất này bổ sung bảy quy tắc nhằm hạn chế các giao dịch chứa lượng dữ liệu lớn trên blockchain. Phiên bản phần mềm hỗ trợ BIP-110 được xây dựng dựa trên Bitcoin Knots, phần mềm node do Luke Dashjr – Giám đốc Công nghệ của Ocean và cũng là một trong những người ủng hộ mạnh mẽ nhất đề xuất – duy trì.

Trong bài viết, Michael Saylor nhấn mạnh rằng các quy tắc đồng thuận của Bitcoin không nên cố gắng đánh giá mục đích của một giao dịch hợp lệ nếu giao dịch đó vẫn tuân thủ đầy đủ các quy định của mạng lưới và thanh toán phí đầy đủ. Theo ông, việc xác định đâu là “giao dịch tốt” hay “giao dịch xấu” sẽ làm suy yếu tính trung lập vốn là nền tảng quan trọng nhất của Bitcoin.

Saylor lập luận rằng những người không muốn xử lý các giao dịch chứa dữ liệu có thể tự lựa chọn không chuyển tiếp (relay), không lập chỉ mục (index), không lưu trữ hoặc không khai thác những giao dịch đó mà không cần thay đổi các quy tắc đồng thuận của toàn mạng. Theo ông, chỉ khi xuất hiện bằng chứng rõ ràng về nguy cơ tấn công từ chối dịch vụ (DoS) hoặc ảnh hưởng đến quá trình xác thực giao dịch thì mới nên cân nhắc sửa đổi giao thức.

Ở luận điểm cuối cùng, Saylor gọi BIP-110 là một “Bitcoin Iatrogenic Proposal”, chơi chữ với chính tên viết tắt BIP. Trong y học, “iatrogenic” dùng để chỉ những tổn hại phát sinh từ chính phương pháp điều trị. Thông điệp kết thúc bài viết của ông cũng thể hiện rõ quan điểm: “Bitcoin không cần những người bảo vệ sự thuần khiết, mà cần những người bảo vệ tính trung lập.”

Theo lộ trình triển khai hiện tại, giai đoạn bắt buộc phát tín hiệu (mandatory signaling) của BIP-110 dự kiến bắt đầu quanh block 961.632, tương ứng khoảng ngày 7/8 theo giờ Mỹ. Trong giai đoạn này, các node kích hoạt BIP-110 sẽ từ chối những block không phát tín hiệu ủng hộ, trước khi các quy tắc mới chính thức có hiệu lực đối với các node này vào khoảng ngày 1/9.

Tuy nhiên, dữ liệu theo dõi hiện nay cho thấy tỷ lệ block phát tín hiệu chỉ đạt khoảng 0,86%, thấp hơn rất nhiều so với mức 55% cần thiết để đề xuất được khóa kích hoạt sớm. Trong suốt thời gian theo dõi, tỷ lệ này cũng chưa từng vượt quá khoảng 1%, cho thấy mức độ đồng thuận từ các thợ đào vẫn còn rất thấp.

Nếu tỷ lệ ủng hộ tiếp tục duy trì ở mức hiện tại, các node chạy BIP-110 sẽ từ chối phần lớn block được tạo bởi các thợ đào không phát tín hiệu trong thời gian bắt buộc. Điều này có thể khiến mạng Bitcoin tách thành một chuỗi thiểu số (minority chain), làm gia tăng rủi ro phân tách blockchain nếu số lượng node áp dụng BIP-110 đủ lớn.

Jason Hughes, Phó Chủ tịch phụ trách Phát triển và Kỹ thuật của Ocean, mới đây cho biết tỷ lệ node đang ủng hộ BIP-110 chỉ dao động khoảng 7% đến 15%. Theo đánh giá của ông, với mức độ ủng hộ hiện tại, khả năng đề xuất được triển khai thành công là khá thấp.

Ở chiều ngược lại, những người ủng hộ BIP-110 cho rằng bản chất trung lập của Bitcoin không đồng nghĩa với việc blockchain nên trở thành nơi lưu trữ mọi loại dữ liệu tùy ý. Theo họ, việc các giao dịch ghi dữ liệu phi tài chính ngày càng nhiều đang làm méo mó cơ chế khuyến khích của mạng lưới, gia tăng gánh nặng cho các nhà vận hành node và khiến các giao dịch tiền tệ phải cạnh tranh không gian block với những dữ liệu không phục vụ mục đích thanh toán.

Nhóm phát triển BIP-110 nhấn mạnh rằng các giới hạn được đề xuất chỉ mang tính tạm thời trong vòng một năm, với mục tiêu đưa Bitcoin quay trở lại trọng tâm ban đầu là một hệ thống tiền tệ phi tập trung, thay vì trở thành nền tảng lưu trữ dữ liệu.

Thực tế, Michael Saylor đã tham gia cuộc tranh luận này từ ngày 11/7 khi phản hồi bài đăng của Adam Back – CEO Blockstream. Khi đó, ông cho rằng Bitcoin còn phải đối mặt với 110 vấn đề nguy hiểm hơn nhiều so với spam. Sau khi bài luận mới được công bố, nhà đầu tư Fred Krueger, một người ủng hộ BIP-110, cũng nhanh chóng đáp trả bằng một bài viết liệt kê 110 lý do nên thông qua BIP-110, cho thấy cuộc tranh luận đang ngày càng nóng lên trong cộng đồng.