Vitalik Buterin: Ethereum Foundation sẽ “nhỏ hơn”, bán ít ETH hơn

Vào ngày 25/5, Vitalik Buterin mới đây đã lên tiếng về cuộc cải tổ sâu rộng bên trong Ethereum Foundation, trong bối cảnh tổ chức đứng sau hệ sinh thái Ethereum liên tục đối mặt với làn sóng chỉ trích từ cộng đồng và sự ra đi của hàng loạt nhân sự cấp cao trong năm 2026. Trong bài đăng dài trên mạng xã hội X, Buterin cho biết Ethereum Foundation sẽ trở thành một “con tàu nhỏ hơn”, hoạt động tập trung hơn và cũng sẽ bán ra ít ETH hơn so với trước đây nhằm hướng tới chiến lược tồn tại dài hạn cho mạng lưới Ethereum.

Vitalik nhấn mạnh những chia sẻ lần này là quan điểm cá nhân thay vì tuyên bố chính thức từ hội đồng quản trị. Ông cho biết bộ máy lãnh đạo của Ethereum Foundation hiện đang được tái cấu trúc sau khi ông Tomasz Stanczak rời vị trí đồng Giám đốc điều hành trước đó. Quyền điều hành tạm thời hiện thuộc về Bastian Aue, trong khi hội đồng quản trị cũng đang được mở rộng thêm thành viên mới.

Theo Vitalik Buterin, ảnh hưởng cá nhân của ông đối với Ethereum Foundation sẽ tiếp tục giảm dần theo thời gian, bởi mục tiêu của Ethereum chưa bao giờ là trở thành một hệ sinh thái phụ thuộc vào một cá nhân hay tổ chức trung tâm. Ông mô tả Ethereum Foundation chỉ nên được xem là “một node trong rất nhiều node” của hệ sinh thái Ethereum thay vì là trung tâm quyền lực tuyệt đối.

Những phát biểu này xuất hiện đúng thời điểm Ethereum Foundation đang trải qua giai đoạn biến động lớn nhất nhiều năm trở lại đây. Chỉ riêng trong tháng 5/2026 đã có tới 5 nhân sự cấp cao thông báo rời tổ chức, nâng tổng số thành viên chủ chốt rút lui hoặc nghỉ việc trong năm nay lên ít nhất 8 người. Trong số đó có cả Dankrad Feist — một trong những nhà nghiên cứu nổi tiếng nhất của Ethereum. Sau khi rời Ethereum Foundation để gia nhập Tempo, Feist gần đây còn đề xuất thành lập một tổ chức vận động riêng cho Ethereum với kế hoạch huy động tới 1 tỷ USD, nhấn mạnh mô hình “gắn lợi ích kinh tế với ETH” rõ ràng hơn so với Ethereum Foundation hiện tại.

Làn sóng tranh cãi xoay quanh Ethereum Foundation thực tế đã âm ỉ suốt nhiều tháng qua. Không ít thành viên cộng đồng cho rằng tổ chức này đang ngày càng xa rời những giá trị ban đầu như phi tập trung, quyền riêng tư và “sanctuary technology” — khái niệm công nghệ giúp bảo vệ tự do cá nhân mà Vitalik nhiều lần nhấn mạnh trong các bài phát biểu gần đây. Chính Vitalik thừa nhận ông thường xuyên nghe thấy những lời phàn nàn rằng hành động thực tế của Ethereum Foundation không còn phản ánh đúng các giá trị mà họ công khai theo đuổi, và đây là điều khiến ông “cảm thấy đau lòng”.

Để phản hồi những chỉ trích này, Vitalik cho biết Ethereum Foundation hiện chỉ nắm khoảng 0,16% tổng nguồn cung ETH đang lưu hành — thấp hơn rất nhiều so với nhiều quỹ blockchain khác vốn thường kiểm soát từ 10% đến 50% token của hệ sinh thái. Ông cũng nhắc lại rằng nhiệm vụ ban đầu của Ethereum Foundation là hoàn thiện tầm nhìn được đặt ra từ giai đoạn trước khi Ethereum mainnet ra mắt, và mục tiêu đó về cơ bản đã hoàn tất từ năm 2022.

Theo dữ liệu từ giai đoạn mở bán Ethereum năm 2014, Ethereum Foundation từng được phân bổ khoảng 6 triệu ETH để phục vụ hoạt động dài hạn. Số lượng này tương đương khoảng 10% lượng ETH bán ra trong crowdsale và hơn 8% tổng nguồn cung genesis ban đầu của Ethereum. Tuy nhiên, sau hơn một thập kỷ phát triển, vai trò của quỹ hiện đang được định hình lại theo hướng nhỏ gọn và ít can thiệp hơn vào toàn bộ hệ sinh thái.

Vitalik Buterin cho biết Ethereum Foundation sẽ ưu tiên “tuổi thọ thay vì quy mô”. Điều đó đồng nghĩa với việc quỹ chỉ tập trung tài trợ cho những hạng mục cực kỳ quan trọng đối với khả năng tồn tại và chống chịu của Ethereum — những việc mà thị trường tự do khó có động lực tài trợ nếu không có Ethereum Foundation đứng ra hỗ trợ.

Ông cũng thừa nhận rằng trong tương lai, nhiều dự án và nhà phát triển tài năng sẽ hoạt động bên ngoài Ethereum Foundation thay vì trực thuộc tổ chức này. Theo Vitalik, đây là điều cần thiết để Ethereum có thể thu hút thêm nguồn vốn và sự đổi mới từ khu vực tư nhân, thay vì phụ thuộc vào một thực thể duy nhất.

Về mặt kỹ thuật, Vitalik đã tiết lộ ba ưu tiên lớn cho giai đoạn phát triển tiếp theo của Ethereum. Đầu tiên là xây dựng một phiên bản Ethereum “gần như không có lỗi” thông qua công nghệ kiểm chứng hình thức kết hợp AI. Ông cho biết cách đây khoảng nửa năm, nhiều người còn xem mục tiêu này là bất khả thi, nhưng sự bùng nổ của AI hiện nay đã mở ra khả năng mới cho việc tự động xác minh độ an toàn của code blockchain.

Ưu tiên thứ hai là nâng cấp cơ chế đồng thuận để Ethereum vẫn duy trì được mức độ an toàn cực cao ngay cả trong những kịch bản mạng lưới gặp sự cố nghiêm trọng. Vitalik nhấn mạnh Ethereum không nên phụ thuộc vào “social consensus” hay hard fork khẩn cấp để cứu mạng lưới nếu có tới 34% node gặp trục trặc. Theo ông, Ethereum và Bitcoin cần duy trì tiêu chuẩn bảo mật cao hơn hẳn nhiều blockchain khác trên thị trường.

Điểm đáng chú ý là Vitalik đã trực tiếp nhắc tới các blockchain như BNB, Solana hay Hyperledger khi nói về sự khác biệt trong triết lý thiết kế mạng lưới. Ông cho rằng việc chạy theo tốc độ và TPS cao bằng mọi giá sẽ khiến Ethereum đánh mất bản sắc cốt lõi. Theo Vitalik, nếu Ethereum chỉ cố “nhanh hơn một chút nhưng phi tập trung hơn rất ít” so với các đối thủ, mạng lưới này cuối cùng sẽ rơi vào trạng thái tầm thường và đánh mất lợi thế cạnh tranh lâu dài.

Ưu tiên thứ ba là giảm tối đa vai trò của các bên trung gian trong hệ sinh thái Ethereum. Vitalik đề cập tới hàng loạt đề xuất kỹ thuật như FOCIL, EIP-8141, EIP-7701 cùng framework ví Kohaku nhằm giúp người dùng có trải nghiệm an toàn hơn mà vẫn duy trì tính phi tập trung.

Trong bài viết, Vitalik cũng nhiều lần nhấn mạnh ETH vẫn là “sản phẩm có giá trị tài chính lớn nhất” của Ethereum. Tuy nhiên, ông thừa nhận có nhiều hoạt động hỗ trợ giá trị dài hạn cho ETH nằm ngoài phạm vi của Ethereum Foundation. Vì vậy, cộng đồng sẽ cần thêm nhiều tổ chức độc lập và những “người hùng khác” tham gia thúc đẩy hệ sinh thái Ethereum trong giai đoạn tới.