Iran tuyên bố đóng eo biển Hormuz, Mỹ tiếp tục không kích

Căng thẳng giữa Iran và Mỹ tiếp tục gia tăng khi Tehran tuyên bố đóng eo biển Hormuz cho đến khi có thông báo mới, trong bối cảnh xảy ra sự cố đối với một tàu hàng gần bờ biển Oman. Đáp lại, quân đội Mỹ phát động đợt không kích thứ ba nhằm vào các mục tiêu của Iran, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ xung đột mở rộng tại một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới.

Theo các thông tin được công bố ngày 12/7, lực lượng hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết quyết định phong tỏa eo biển Hormuz được đưa ra với lý do Mỹ tiếp tục hiện diện quân sự và can thiệp vào hoạt động hàng hải trong khu vực. Tehran khẳng định việc đóng tuyến đường biển này sẽ được duy trì cho đến khi có thông báo tiếp theo.

IRGC tuyên bố lực lượng của họ đã bắn cảnh cáo một tàu được cho là tìm cách di chuyển qua tuyến đường mà Iran không cho phép sử dụng. Phía Iran nhấn mạnh sẽ không có tàu nào được phép đi qua eo biển Hormuz nếu các điều kiện do Tehran đưa ra chưa được đáp ứng, đồng thời cảnh báo sẽ có phản ứng mạnh trước bất kỳ nỗ lực nào nhằm phá vỡ quyết định này.

Trong khi đó, Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO) xác nhận đã nhận được báo cáo về một sự cố xảy ra gần vùng biển Oman. Theo thông tin ban đầu từ các lực lượng hoạt động trong khu vực, phần đuôi của một tàu container bị hư hại và bốc cháy, buộc các cơ quan hàng hải phải phát cảnh báo an toàn đối với các tàu đang di chuyển qua vùng biển lân cận.

Về phía Mỹ, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cáo buộc Iran đã tấn công một tàu container treo cờ Cộng hòa Síp khi con tàu này đi qua eo biển Hormuz. Theo Washington, vụ việc khiến động cơ tàu bị hỏng nặng, con tàu mất khả năng tiếp tục hành trình và một thành viên thủy thủ đoàn được xác nhận mất tích.

Ngay sau sự cố, CENTCOM thông báo triển khai đợt không kích thứ ba nhằm vào các mục tiêu tại Iran. Chính quyền Mỹ cho rằng Tehran tiếp tục vi phạm các cam kết liên quan đến thỏa thuận ngừng bắn được thiết lập trước đó, đồng thời không bảo đảm quyền tự do hàng hải đối với các tàu thương mại quốc tế hoạt động trong khu vực.

Lầu Năm Góc khẳng định mục tiêu của các cuộc không kích là làm suy giảm năng lực của Iran trong việc đe dọa tàu thương mại và thủy thủ dân sự tại eo biển Hormuz. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth tuyên bố Iran đã lựa chọn con đường đối đầu và sẽ phải đối mặt với những hậu quả tương xứng.

Ở chiều ngược lại, truyền thông nhà nước Iran đưa tin hàng loạt vụ nổ đã được ghi nhận tại nhiều khu vực ven biển phía nam nước này sau khi Mỹ tiến hành không kích. Theo Đài truyền hình IRIB, ba vụ nổ xảy ra tại mỗi thành phố cảng Bandar Abbas và Sirik, trong khi Chabahar ghi nhận hai tiếng nổ. Ngoài ra, thành phố Bandar-e Deyr thuộc tỉnh Bushehr ghi nhận năm vụ nổ, còn Asaluyeh xuất hiện thêm bốn vụ nổ khác. Đến thời điểm hiện tại, giới chức Iran vẫn chưa công bố chính thức các mục tiêu bị tấn công cũng như mức độ thiệt hại hoặc thương vong.

Eo biển Hormuz từ lâu được xem là “nút thắt” quan trọng nhất của thị trường năng lượng toàn cầu khi nối Vịnh Ba Tư với Vịnh Oman và Ấn Độ Dương. Mỗi ngày, khoảng 20% lượng dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) giao dịch trên thế giới được vận chuyển qua tuyến hàng hải chỉ rộng vài chục km này. Vì vậy, bất kỳ động thái hạn chế hoặc phong tỏa nào tại Hormuz đều có thể tác động mạnh đến giá dầu, chi phí vận tải biển và chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.