Việt Nam đề xuất thêm biện pháp xử lý hình sự hành vi giao dịch tài sản mã hóa ở sàn không được cấp phép

Nhiều chuyên gia trong lĩnh vực tài chính, pháp lý và công nghệ blockchain đang đề xuất bổ sung các biện pháp xử lý hình sự đối với hành vi giao dịch tiền mã hóa trên các sàn không được cấp phép, trong bối cảnh Bộ Tài chính Việt Nam đang lấy ý kiến cho dự thảo nghị định mới về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tài sản mã hóa. Đây được xem là một bước đi quan trọng nhằm siết chặt quản lý thị trường crypto, vốn đã phát triển nhanh nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro về thuế, rửa tiền và an ninh tài chính.

Theo nội dung góp ý, ngoài các hình thức xử phạt hành chính bằng tiền như hiện nay, cần cân nhắc trách nhiệm hình sự đối với những cá nhân hoặc tổ chức cố tình tham gia, tổ chức giao dịch tiền mã hóa với quy mô lớn trên các thị trường nằm ngoài phạm vi quản lý của Nhà nước. Các hoạt động này thường diễn ra dưới hình thức giao dịch OTC, chợ đen hoặc thông qua các nền tảng, sàn giao dịch crypto không được cấp phép, với mục đích che giấu dòng tiền, trốn thuế hoặc hợp thức hóa nguồn tiền bất hợp pháp.

Luật sư Võ Trung Tín, Phó Chủ tịch Chi hội Blockchain TP.HCM, cho rằng nếu chỉ dừng lại ở mức phạt tiền thì chưa đủ sức răn đe. Theo ông, các hành vi cố ý vi phạm nhiều lần, tổ chức giao dịch tài sản số trái phép với giá trị lớn cần được xem xét bổ sung vào nhóm hành vi phạm tội để có thể truy cứu trách nhiệm hình sự. Điều này không chỉ phù hợp với thông lệ quốc tế mà còn phản ánh đúng mức độ nguy hiểm của các hành vi lạm dụng crypto cho mục đích phi pháp.

Trong thực tế, nhiều quốc gia đã và đang tăng cường kiểm soát mạnh tay đối với các sàn giao dịch không phép. Sau khi Tổng thống Donald Trump giành chiến thắng trong cuộc bầu cử cuối năm 2024 và chính thức trở lại Nhà Trắng, chính quyền Mỹ cũng phát đi những tín hiệu rõ ràng hơn về việc phân loại tài sản số, yêu cầu các nền tảng giao dịch phải tuân thủ chặt chẽ quy định về đăng ký, báo cáo thuế và phòng chống rửa tiền. Điều này cho thấy xu hướng toàn cầu đang nghiêng về việc đưa thị trường crypto vào khuôn khổ pháp lý rõ ràng thay vì để phát triển tự do như giai đoạn trước.

Tại Việt Nam, việc áp dụng chế tài đủ mạnh được kỳ vọng sẽ góp phần định hướng dòng tiền quay trở lại các sàn giao dịch hợp pháp, được cấp phép và giám sát. Khi đó, Nhà nước có thể quản lý tốt hơn thông tin về người tham gia thị trường, đối tượng giao dịch cũng như quy mô dòng tiền, từ đó tăng hiệu quả thu thuế và giảm thiểu các rủi ro liên quan đến tài chính phi chính thức. Đồng thời, môi trường pháp lý minh bạch hơn cũng giúp bảo vệ nhà đầu tư, hạn chế các vụ lừa đảo, thao túng giá và thất thoát tài sản vốn đang xảy ra khá phổ biến trên thị trường crypto tự do.