Bittensor (TAO) chao đảo khi Covenant AI rời dự án vì tranh cãi nội bộ, giá TAO lao dốc mạnh

Vào ngày 10/04, Covenant AI – đơn vị đứng sau một trong những subnet nổi bật nhất trên mạng lưới Bittensor (TAO) – thông báo chính thức rời khỏi dự án. Quyết định này xuất phát từ mâu thuẫn sâu sắc liên quan đến cơ chế quản trị và quyền kiểm soát mạng lưới. Nhà sáng lập Sam Dare cho biết nhóm không thể tiếp tục xây dựng sản phẩm trong môi trường mà họ cho rằng đi ngược lại tinh thần phi tập trung vốn là nền tảng thu hút cộng đồng builder, miner, validator và nhà đầu tư ngay từ đầu.

Theo Dare, lời hứa cốt lõi của Bittensor là không có thực thể nào nắm quyền kiểm soát tuyệt đối. Tuy nhiên, ông cho rằng thực tế vận hành đã không phản ánh điều đó. Covenant AI vốn theo đuổi tầm nhìn đào tạo mô hình AI theo hướng phi tập trung, và họ từng tạo dấu ấn lớn khi phát triển Covenant-72B – được xem là một trong những nỗ lực tiền huấn luyện mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) phi tập trung quy mô nhất từng được triển khai. Thành công này giúp Covenant trở thành một trong những subnet nổi bật nhất của hệ sinh thái.

Dù vậy, nhóm tuyên bố không thể tiếp tục ở lại vì xung đột trực tiếp với đồng sáng lập Bittensor Jacob Steeves (Const). Dare cáo buộc Steeves đã tìm cách tái kiểm soát subnet khi Covenant phát triển vượt quy mô ban đầu. Tuyên bố này nhanh chóng làm bùng nổ tranh cãi về mức độ phân quyền thực sự của Bittensor.

Một điểm gây chú ý là cấu trúc quản trị được gọi là “triumvirate” – ba cá nhân nắm multisig nâng cấp mạng lưới. Theo Dare, mô hình này được quảng bá như cơ chế quản trị phân tán, nhưng thực chất chỉ là “màn kịch phi tập trung”. Ông cho rằng Steeves vẫn giữ quyền kiểm soát hiệu quả, từ chối chuyển giao quyền lực và có thể triển khai thay đổi đơn phương mà không cần quy trình hay đồng thuận cộng đồng.

Những hành động được cho là gây áp lực lên Covenant bao gồm việc tạm dừng phần thưởng phát thải cho subnet của họ, gỡ quyền kiểm duyệt cộng đồng, vô hiệu hoá hạ tầng subnet và thậm chí tạo áp lực kinh tế thông qua các đợt bán token quy mô lớn trùng thời điểm xung đột vận hành. Dare mô tả đây là các biện pháp mang tính trừng phạt từ một cá nhân chưa bao giờ thực sự từ bỏ quyền kiểm soát mạng lưới.

Sau khi rời đi, Covenant khẳng định sẽ tiếp tục theo đuổi mục tiêu xây dựng AI phi tập trung bên ngoài Bittensor và sẽ sớm công bố các dự án mới. Điều này làm dấy lên đồn đoán về khả năng xuất hiện một đối thủ trực tiếp trong mảng decentralized AI – lĩnh vực đang cạnh tranh gay gắt khi nhiều dự án blockchain chuyển hướng sang tích hợp AI sau làn sóng bùng nổ LLM toàn cầu.

Tuyên bố rời đi đã kích hoạt làn sóng phản ứng mạnh trên mạng xã hội. Một bộ phận cộng đồng tỏ ra sốc trước sự chia tay đột ngột, trong khi số khác chỉ trích Covenant vì không thông báo trước cho cộng đồng. Tranh luận nhanh chóng lan rộng về cách xử lý khủng hoảng nội bộ trong các dự án Web3 – nơi minh bạch được xem là giá trị cốt lõi.

Thị trường phản ứng gần như ngay lập tức. Giá TAO lao dốc khoảng 15% chỉ trong vòng hai giờ, từ 338 USD xuống 285 USD trước khi phục hồi nhẹ lên khoảng 294 USD. Biến động này phản ánh mức độ phụ thuộc của hệ sinh thái vào các subnet chủ chốt và cho thấy nhà đầu tư vẫn rất nhạy cảm với rủi ro quản trị trong các dự án AI phi tập trung.

Jacob Steeves sau đó phản hồi gián tiếp trên X nhưng không trả lời trực tiếp các cáo buộc. Ông cho rằng sự kiện này sẽ thúc đẩy việc hình thành các subnet “headless” hoạt động như hàng hoá thực sự, đồng thời hé lộ kế hoạch triển khai cơ chế “lock-based subnet ownership”. Theo mô hình này, quyền sở hữu subnet sẽ gắn với cam kết dài hạn của đội ngũ, giúp nhà đầu tư theo dõi việc mở khóa token, định giá lại subnet sớm hơn và chuyển niềm tin sang đội ngũ khác nếu cần.

Một số thành viên trong hệ sinh thái cũng nhanh chóng trấn an cộng đồng rằng Bittensor lớn hơn bất kỳ subnet đơn lẻ nào và hệ sinh thái vẫn sẽ tiếp tục phát triển.