Illinois áp thuế 0,2% lên crypto, bị tố ban hành đạo luật khắc nghiệt nhất nước Mỹ

Illinois áp thuế 0,2% lên crypto, bị tố ban hành đạo luật khắc nghiệt nhất nước Mỹ. Ảnh: WTWO

Bang Illinois của Mỹ vừa thông qua một đạo luật thuế mới đối với tài sản số, động thái đang làm dấy lên làn sóng phản đối mạnh mẽ từ ngành crypto.

The Digital Chamber and Illinois Blockchain Association are calling Illinois’ new 0.2% crypto tax “substantively unsound, procedurally deficient, and economically destructive.”

It was slipped into the state budget overnight with zero stakeholder outreach. pic.twitter.com/eXjAS40D09

— TFTC (@TFTC21) June 17, 2026

Ngày 17/06, Thống đốc Illinois JB Pritzker đã ký ban hành Đạo luật Thuế Tài sản số (Digital Asset Tax Act – DATA), áp dụng mức thuế 0,2% đối với các hoạt động kinh doanh liên quan đến tài sản số được cung cấp cho khách hàng trong phạm vi bang. Luật dự kiến có hiệu lực từ ngày 01/01/2027 và là một phần trong gói ngân sách tài khóa 2027 trị giá gần 56 tỷ USD của bang.

Quy định mới nêu rõ các đơn vị trung gian như sàn giao dịch, tổ chức lưu ký tài sản số, nền tảng giao dịch, dịch vụ ví điện tử và môi giới crypto có trách nhiệm thu và nộp khoản thuế này cho chính quyền bang, tương tự cơ chế thuế bán hàng truyền thống. Phạm vi áp dụng không chỉ giới hạn ở các doanh nghiệp đặt trụ sở tại Illinois mà còn bao gồm cả các công ty ngoài bang có doanh thu từ khách hàng Illinois vượt 100.000 USD mỗi năm.

Điểm khiến cộng đồng crypto bất bình không nằm ở mức thuế 0,2%, mà ở cách thức tính thuế. DATA áp thuế dựa trên giá trị của hoạt động trao đổi, chuyển giao hoặc lưu ký tài sản số. Điều này đồng nghĩa người dùng vẫn có thể phát sinh nghĩa vụ thuế ngay cả khi không tạo ra lợi nhuận hoặc thậm chí đang chịu thua lỗ.

Ngay sau khi được ký thành luật, DATA đã vấp phải sự phản đối quyết liệt từ Crypto Council for Innovation (CCI), Digital Chamber, Illinois Blockchain Association cùng nhiều doanh nghiệp trong ngành.

Theo CCI, Illinois đang thiết lập một cơ chế thuế chưa từng có tiền lệ tại Mỹ, tạo gánh nặng không cân xứng lên người dùng tài sản số và có nguy cơ đẩy các nhà phát triển blockchain cùng doanh nghiệp đổi mới sáng tạo rời khỏi bang.

Illinois Digital Chamber cảnh báo văn bản vẫn còn tồn tại nhiều điểm thiếu rõ ràng. Các hoạt động thông thường như chuyển tài sản giữa các ví, hoán đổi token hoặc đơn thuần lưu ký tài sản trên nền tảng tập trung đều có thể bị diễn giải là thuộc diện chịu thuế.

Ông Miles Jennings, Trưởng bộ phận Chính sách và Cố vấn pháp lý của quỹ đầu tư Andreessen Horowitz (a16z), gọi DATA là một trong những đạo luật chống crypto nhất tại Mỹ. Đạo luật này tạo ra một tiền lệ chưa từng xuất hiện đối với các loại tài sản tài chính truyền thống. Hiện không có bang nào tại Mỹ áp dụng loại thuế giao dịch tương tự đối với cổ phiếu, trái phiếu hay các sản phẩm phái sinh.

Một số chuyên gia khác cho rằng phạm vi định nghĩa trong luật đủ rộng để có thể bao phủ nhiều hình thức tài sản số hoặc thanh toán điện tử ngoài crypto nếu không được hướng dẫn chi tiết hơn trong tương lai.

DATA được đưa vào gói ngân sách trị giá khoảng 56 tỷ USD của Illinois cùng hàng loạt sắc thuế mới đối với quảng cáo số, mạng xã hội, prediction market và fantasy sports nhằm gia tăng nguồn thu cho bang. 

Giới quan sát cho biết điều khoản đánh thuế crypto được bổ sung vào dự luật ở giai đoạn cuối trước khi bỏ phiếu thông qua, khiến ngành gần như không có cơ hội vận động sửa đổi. Hiện cơ quan lập pháp Illinois cũng đã kết thúc kỳ họp năm nay, khiến khả năng điều chỉnh luật trong ngắn hạn trở nên rất hạn chế.

Theo các ước tính được công bố trong quá trình xây dựng ngân sách, riêng sắc thuế crypto dự kiến chỉ mang lại khoảng 60 triệu USD doanh thu mỗi năm cho Illinois. Con số này tương đương chưa đến 0,11% tổng quy mô ngân sách bang.

Điều đó khiến nhiều doanh nghiệp đặt câu hỏi liệu Illinois có đang đánh đổi vị thế của mình trong cuộc đua thu hút các công ty blockchain và fintech để đổi lấy một nguồn thu ngân sách tương đối nhỏ hay không.

Nghịch lý càng trở nên rõ nét khi chỉ một năm trước đó, Illinois được xem là một trong những bang có cách tiếp cận tương đối thân thiện với crypto. Năm 2025, Thống đốc Pritzker từng ký ban hành Digital Assets and Consumer Protection Act cùng Digital Asset Kiosk Act nhằm thiết lập khuôn khổ quản lý cho sàn giao dịch, doanh nghiệp blockchain và hệ thống ATM crypto tại khu vực Trung Tây nước Mỹ.

Nhiều nguồn tin còn cho biết các cuộc thảo luận về khả năng khởi kiện nhằm thách thức đạo luật này đã bắt đầu xuất hiện.

Dưới thời Trump, nhiều bang tại Mỹ đang cật lực chạy đua thu hút ngành crypto. Các bang như Texas, Wyoming hay Florida liên tục ban hành các chính sách thân thiện với tài sản số, từ hỗ trợ hoạt động đào Bitcoin, xây dựng khung pháp lý riêng cho blockchain đến thúc đẩy quỹ dự trữ Bitcoin cấp bang.

Cùng với đó, môi trường pháp lý ở cấp liên bang cũng có xu hướng cởi mở hơn. Uỷ ban Chứng khoán Mỹ (SEC) vừa đề xuất gỡ bỏ quy định 20 năm tuổi, nhằm mở đường cho cổ phiếu token hóa phát triển trên thị trường DeFi. 

Coin68 tổng hợp