SSI chưa thấy cơ hội đủ lớn để tham gia cuộc đua sàn tài sản số

SSI quyết định không “chạy đua” để có giấy phép thí điểm, mà tiếp tục quan sát và đánh giá kỹ mô hình vận hành trước khi tham gia thị trường tài sản số.

SSI chưa thấy cơ hội đủ rõ để tham gia cuộc đua sàn tài sản số. Ảnh: SSI

SSI chưa vội khi thị trường chưa có công thức thắng

Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026, ông Nguyễn Duy Hưng – Chủ tịch HĐQT Công ty Chứng khoán SSI – đã khẳng định rằng doanh nghiệp này chưa tham gia thị trường tài sản số không phải vì thiếu tầm nhìn, mà vì chưa nhìn thấy một mô hình đủ rõ ràng để đảm bảo hiệu quả và an toàn.

Theo ông Hưng, SSI từng nghiêm túc nghiên cứu xây dựng sàn giao dịch tài sản số, thậm chí tham gia cùng cơ quan quản lý trong giai đoạn nghiên cứu ban đầu. Song, khi đi sâu vào triển khai, doanh nghiệp nhận ra thị trường còn tồn tại nhiều “khoảng trống” lớn.

Trước hết là mô hình vận hành chưa rõ ràng. Trong khi tài sản số về bản chất mang tính phi tập trung, khung quản lý hiện nay lại có xu hướng “chứng khoán hóa” – yêu cầu lưu ký, giao dịch tập trung và kiểm soát chặt chẽ. Điều này khiến lợi thế cốt lõi của crypto bị thu hẹp, đồng thời đặt dấu hỏi về hiệu quả vận hành dài hạn.

Thứ hai là bài toán kinh doanh chưa có lời giải. SSI chưa nhìn thấy cách xây dựng một mô hình có thể đồng thời đáp ứng ba yếu tố: sinh lợi, an toàn cho nhà đầu tư và tuân thủ pháp lý. Đây là lý do doanh nghiệp chủ động không hoàn thiện hồ sơ tham gia thí điểm, dù không hề đứng ngoài việc nghiên cứu.

Thứ ba là rào cản vốn và hạ tầng rất lớn. Việc triển khai sàn tài sản số đòi hỏi nguồn lực lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng, cùng hệ thống công nghệ và kiểm soát rủi ro phức tạp. Không chỉ SSI, ngay cả một số công ty chứng khoán khác cũng đã phải dừng kế hoạch vì không đáp ứng được yêu cầu này.

Từ đó, lãnh đạo SSI cho rằng vấn đề không nằm ở việc có tham gia hay không, mà là tham gia vào một thị trường chưa định hình có thể tạo ra rủi ro hệ thống.

Cuộc đua cấp phép sàn nội địa

Trong khi SSI lựa chọn đứng ngoài vòng đầu, tiến trình xây dựng thị trường tài sản số tại Việt Nam vẫn đang được đẩy nhanh.

Theo Hiệp hội Blockchain & Tài sản số Việt Nam, quy mô thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam đã vượt 220 tỷ USD vào cuối năm 2024, đứng thứ 3 trong khu vực, phản ánh nhu cầu lớn trong chuyển tiền, tích trữ và dịch vụ số.

Về mặt chính sách, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 05 về việc thí điểm thị trường tài sản mã hóa, đặt nền móng pháp lý ban đầu cho lĩnh vực này. Theo đó, các tổ chức tham gia phải đáp ứng loạt điều kiện nghiêm ngặt như vốn điều lệ tối thiểu khoảng 10.000 tỷ đồng, giới hạn sở hữu nước ngoài 49% và yêu cầu có sự tham gia của các định chế tài chính uy tín.

Trên cơ sở đó, Bộ Tài chính đã xác định 5 doanh nghiệp đủ điều kiện đề nghị cấp phép, gồm:

• VIXEX (liên quan Chứng khoán VIX);

• LPEX (thuộc hệ sinh thái LPBank);

• CAEX (thuộc hệ sinh thái VPBank);

• TCEX (thuộc hệ sinh thái Techcombank);

• Công ty cổ phần Tài sản số Việt Nam (có Sun Group góp vốn).

Danh sách này không có sự xuất hiện của SSI, cái tên từng được kỳ vọng sẽ tiên phong trong lĩnh vực này.

Không đứng ngoài xu hướng, SSI chờ vai trò phù hợp

Lý giải rõ hơn, ông Nguyễn Duy Hưng cho rằng tài sản số là lĩnh vực có mức độ rủi ro rất cao, đặc biệt khi hạ tầng và cơ chế bảo vệ nhà đầu tư chưa hoàn thiện. Chỉ một sự cố bảo mật cũng có thể gây thiệt hại lớn cho cả doanh nghiệp và thị trường.

Ở góc độ dài hạn, SSI không nhìn tài sản số như một kênh giao dịch đơn thuần. Theo ông, lĩnh vực này chỉ thực sự có ý nghĩa khi trở thành hạ tầng hỗ trợ đổi mới sáng tạo, giúp các dự án công nghệ huy động vốn và kết nối với dòng tiền toàn cầu. Nếu chỉ xoay quanh giao dịch các tài sản như Bitcoin hay Ethereum, giá trị mang lại cho nền kinh tế sẽ hạn chế.

Trong bối cảnh thị trường tài chính Việt Nam đang hướng tới nâng hạng và thu hút dòng vốn tổ chức, SSI lựa chọn tiếp tục củng cố các mảng cốt lõi như môi giới, ngân hàng đầu tư và cho vay margin.

Doanh nghiệp theo đuổi cách tiếp cận thận trọng: chỉ tham gia khi trả lời được ba câu hỏi nền tảng – làm gì, làm như thế nào và bắt đầu từ đâu – thay vì chạy theo phong trào.

Trên thực tế, Chứng khoán Vietcap (VCI) cũng từng xem xét tham gia nhưng đã dừng lại do rào cản vốn quá lớn, cho thấy mức độ khắc nghiệt của cuộc chơi.

Ở thời điểm nhiều doanh nghiệp nội vẫn đứng ngoài quan sát, thị trường lại xuất hiện những chuyển động mới từ cả dòng vốn quốc tế lẫn chính sách trong nước. Quỹ đầu tư của sàn giao dịch lớn toàn cầu OKX đã rót vốn vào CAEX – một trong những đơn vị nằm trong danh sách đủ điều kiện thí điểm, cho thấy dấu vết của các “đại gia” quốc tế bắt đầu đặt cược vào hạ tầng giao dịch crypto tại Việt Nam. 

Song song đó, các địa phương như Đà Nẵng cũng chủ động làm việc với các quỹ đầu tư và công ty blockchain tại Mỹ, nhằm thu hút nguồn lực và xây dựng hệ sinh thái tài sản số mang tính khu vực.

Ở chiều ngược lại, cơ quan quản lý cũng đang từng bước hoàn thiện khung pháp lý. Bộ Tài chính vừa qua đã ban hành Thông tư 41 hướng dẫn kê khai và thực hiện nghĩa vụ thuế với tài sản mã hóa, đồng thời điều chỉnh một số đề xuất trước đó như việc không áp dụng mức khấu trừ 0,1% trên từng giao dịch.

Theo báo Dân Trí