Balancer đóng cửa công ty sáng lập để “cứu” giao thức DeFi

Balancer đóng cửa công ty sáng lập để “cứu” giao thức DeFi. Ảnh: Protos

Vết nứt từ vụ hack hàng trăm triệu USD

Sau giai đoạn khủng hoảng kéo dài, một trong những giao thức DeFi lâu đời nhất thị trường là Balancer Protocol đã quyết định đóng cửa công ty đứng sau dự án.

Trong thông báo gửi cộng đồng, đồng sáng lập Fernando Martinelli cho biết Balancer Labs, đơn vị từng ươm mầm và phát triển giao thức từ những ngày đầu, sẽ được giải thể. Theo ông, sau nhiều năm vận hành, việc duy trì một pháp nhân doanh nghiệp trung tâm không còn phù hợp với cấu trúc hiện tại của giao thức, đặc biệt khi công ty đang đối mặt với rủi ro pháp lý và bài toán tài chính.

“Balancer Labs từng là nơi khai sinh dự án. Nhưng ở thời điểm này, nó đã trở thành gánh nặng hơn là tài sản cho tương lai của giao thức.” – Martinelli thừa nhận.

Balancer co-founder Fernando Martinelli said Balancer Labs will be shut down, primarily due to legal exposure stemming from the November 2025 exploit and the entity’s lack of sustainable revenue under the current structure. The protocol will transition to a DAO, foundation, and… pic.twitter.com/tdS0WoQ8SH

— Wu Blockchain (@WuBlockchain) March 23, 2026

Quyết định đóng cửa Balancer Labs đến sau một trong những giai đoạn khó khăn nhất của dự án kể từ khi ra mắt năm 2020.

Tháng 11/2025, hệ thống Balancer v2 bị tấn công, khiến hơn 120 triệu USD tài sản bị rút khỏi các pool thanh khoản. Một số ước tính cho rằng tổng thiệt hại và chi phí liên quan của sự cố có thể lên tới khoảng 130-137 triệu USD. Chỉ trong vòng 24 giờ sau sự cố, tổng giá trị tài sản khóa (TVL) của Balancer đã giảm gần một nửa, từ khoảng 1,2 tỷ USD xuống dưới 400 triệu USD và ở hiện tại con số đó chỉ còn khoảng 157 triệu USD.

Thống kê TVL trên Balancer theo thời gian. Nguồn: DefiLlama (24/03/2026)

Hacker đã khai thác lỗi logic trong smart contract kết hợp với sai số làm tròn trong cơ chế tính toán của pool thanh khoản. Bằng cách thực hiện chuỗi giao dịch phức tạp, kẻ tấn công có thể rút giá trị lớn hơn số tài sản thực sự nạp vào hệ thống.

Sự cố của Balancer cũng phơi bày một rủi ro cố hữu của DeFi là tính “xếp chồng” giữa các giao thức. Nhiều nền tảng tài chính phi tập trung sử dụng Balancer làm nguồn thanh khoản hoặc hạ tầng nền. Khi vụ hack xảy ra, một số dự án phụ thuộc vào hệ thống này cũng chịu ảnh hưởng domino.

Stablecoin USDX của Steam Finance thậm chí đã mất peg mạnh xuống dưới mức 0,45 USD sau khi các pool liên quan đến Balancer gặp sự cố. Hiệu ứng dây chuyền từ Stream Finance tiếp tục lan rộng sang Elixir, khiến dự án này phải “khai tử” stablecoin deUSD, sản phẩm tương tự USDe của Ethena Labs.

Chuyển sang mô hình DAO, cải tổ tokenomics

Dù đóng cửa Balancer Labs, Martinelli khẳng định ông không ủng hộ việc giải thể toàn bộ dự án. Theo dữ liệu nội bộ, giao thức vẫn tạo ra nguồn thu thực tế. Trong ba tháng gần nhất, Balancer ghi nhận hơn 1 triệu USD phí giao dịch tính theo mức thường niên, cho thấy sản phẩm cốt lõi vẫn đang được sử dụng.

Thay vì vận hành dưới một công ty trung tâm, Balancer sẽ chuyển sang mô hình phổ biến trong DeFi:

• DAO (tổ chức tự trị phi tập trung) quản lý giao thức;

• Foundation hỗ trợ pháp lý và phát triển hệ sinh thái;

• các nhà cung cấp dịch vụ độc lập phụ trách vận hành.

Một phần nhân sự cốt lõi của Balancer Labs dự kiến sẽ được điều chuyển sang đơn vị vận hành mới Balancer OpCo, nếu được cộng đồng thông qua.

Song song đó, đội ngũ Balancer cũng đề xuất một loạt thay đổi sâu rộng nhằm giải cứu mô hình kinh tế của hệ sinh thái. Các biện pháp chính bao gồm:

• Dừng hoàn toàn phát thải token BAL, chấm dứt tình trạng pha loãng nguồn cung kéo dài nhiều năm.

• Khai tử cơ chế veBAL, vốn từng được thiết kế để tăng quyền biểu quyết nhưng dần bị các thị trường hối lộ thanh khoản thao túng.

• Chuyển 100% phí giao thức về treasury của DAO, thay cho tỷ lệ thấp trước đây.

• Triển khai chương trình mua lại (buyback) BAL, cho phép nhà đầu tư thoát vị thế nếu không còn niềm tin vào kế hoạch tái cấu trúc.

Sau khi Balancer Labs giải thể, Martinelli cho biết ông sẽ không còn vai trò chính thức trong giao thức, dù vẫn sẵn sàng hỗ trợ đội ngũ với tư cách cố vấn. Theo ông, công nghệ của Balancer – đặc biệt là kiến trúc v3 đang phát triển – vẫn có tiềm năng. Điều cần thay đổi không phải là sản phẩm, mà là cấu trúc kinh tế và cách vận hành.

“Trong DeFi đã có những dự án mất đà nhưng sau đó tái cấu trúc và trở lại mạnh mẽ hơn. Điều đó vẫn có thể xảy ra với Balancer,” ông nói.

Martinelli thừa nhận 12 tháng tới sẽ là giai đoạn quyết định. Nếu kế hoạch tái cấu trúc không giúp giao thức đạt được mô hình kinh tế bền vững, Balancer có thể trở thành “minh chứng sống” cho thấy ngay cả những tên tuổi lớn của DeFi cũng không miễn nhiễm trước khủng hoảng.

Trong giai đoạn bùng nổ DeFi 2020-2021, Balancer từng nằm trong top 10 giao thức lớn nhất thị trường theo TVL, với hàng tỷ USD thanh khoản. Nhiều dự án lớn như Aave, Lido, Gnosis hay CoW Protocol cũng từng sử dụng Balancer làm hạ tầng thanh khoản.

Token Balancer (BAL) hiện giao dịch quanh 0,15-0,16 USD, với vốn hóa chỉ còn khoảng 10 triệu USD, giảm mạnh so với thời kỳ đỉnh cao của làn sóng DeFi. Mức giá này thấp hơn gần 99,8% so với đỉnh lịch sử 74,45 USD từng ghi nhận trong chu kỳ tăng trưởng trước. Song, ngay sau khi thông tin tái cấu trúc, giá BAL đã tăng gần 4% chỉ trong vòng khoảng hai giờ giao dịch.

Biến động giá BAL trong 24 giờ qua, ảnh chụp màn hình trên CoinGecko lúc 10:00 AM ngày 24/03/2026

Coin68 tổng hợp