Thêm một dự án từ bỏ hệ Cosmos, chuyển sang làm Layer-1 EVM

Noble, dự án blockchain từng được xem là “xương sống” cho stablecoin trong hệ sinh thái Cosmos, vừa công bố bước ngoặt chiến lược lớn khi chính thức rời bỏ nền tảng Cosmos SDK để chuyển sang xây dựng một blockchain Layer 1 độc lập tương thích EVM. Thông báo được đưa ra vào giữa tuần và ngay lập tức thu hút sự chú ý của cộng đồng crypto, bởi Noble trước đây gần như được sinh ra để phục vụ Cosmos thông qua chuẩn IBC.

Trong giai đoạn đầu, Noble được thiết kế như một appchain trung lập, tập trung vào việc hỗ trợ phát hành và luân chuyển stablecoin cũng như các tài sản gắn với thế giới thực giữa hàng chục blockchain khác nhau trong hệ Cosmos. Nhờ tận dụng giao thức Inter-Blockchain Communication, Noble đóng vai trò trung gian cho nhiều tổ chức phát hành tài sản lớn như Circle, Hashnote hay Ondo Finance, giúp đưa các loại stablecoin và token RWA lan tỏa sang hàng chục mạng lưới. Kể từ năm 2023, mạng lưới này được cho là đã xử lý hơn 22 tỷ USD giá trị giao dịch trên khoảng 50 blockchain khác nhau, đúng với tầm nhìn trở thành một “trung tâm thanh khoản trung lập” cho Cosmos.

Tuy nhiên, theo nhà sáng lập Jelena Djuric, Cosmos dù đã phục vụ tốt Noble trong vài năm qua nhưng không còn phù hợp với tham vọng dài hạn của dự án. Việc chuyển sang EVM được xem là bước đi cần thiết để Noble xây dựng một hạ tầng hiệu năng cao, linh hoạt hơn và có thể trở thành lớp nền tảng cốt lõi cho các nhà phát triển. Mục tiêu mới của Noble không chỉ dừng lại ở một ứng dụng trung gian, mà là trở thành hạ tầng stablecoin và ngoại hối nơi các ứng dụng DeFi, thanh toán và tài chính doanh nghiệp có thể “cắm vào” và phát triển.

Theo kế hoạch, Noble EVM – blockchain Layer 1 mới – dự kiến ra mắt vào ngày 18/3. Trong giai đoạn chuyển tiếp, đội ngũ vẫn duy trì và hỗ trợ chain dựa trên Cosmos SDK trong ngắn hạn, nhằm đảm bảo quá trình dịch chuyển diễn ra suôn sẻ và không gây gián đoạn cho các đối tác hiện tại. Điểm đáng chú ý là các kết nối IBC của Noble với những blockchain Cosmos khác sẽ được giữ nguyên, thậm chí còn được cải thiện, cho thấy dự án không “cắt đứt” hoàn toàn với hệ sinh thái cũ mà chỉ tái định vị trọng tâm phát triển.

Bước sang giai đoạn tiếp theo, Noble cho biết họ sẽ tập trung mạnh vào các ứng dụng stablecoin hướng tới người dùng cuối, bao gồm hợp tác sâu rộng trong DeFi, các giải pháp bảo mật và quyền riêng tư, thanh toán doanh nghiệp, cũng như các kịch bản sử dụng liên quan đến ngoại hối và dòng tiền tự động hóa. Noble EVM được mô tả là một blockchain “đóng vai trò chuyên biệt cho stablecoin”, với thời gian hoàn tất giao dịch dưới một giây, sử dụng Commonware stack hiện đại cùng bộ validator Proof of Authority được thiết kế theo tiêu chuẩn tổ chức.

Một trụ cột quan trọng trong hệ sinh thái mới này là USDN, stablecoin được bảo chứng bằng trái phiếu kho bạc Mỹ và có khả năng tạo lợi suất, ra mắt từ năm 2024 dựa trên công nghệ của M^0. Trên Noble EVM, USDN sẽ trở thành sản phẩm trung tâm, được tích hợp vào các vault quản lý chuyên biệt. Dòng lợi suất cho người gửi tiền sẽ đến từ chiến lược Pendle triển khai trên HyperEVM, cho thấy Noble đang hướng tới mô hình stablecoin không chỉ ổn định mà còn tối ưu hiệu quả sử dụng vốn.

Không dừng lại ở đó, blockchain mới của Noble còn được “neo” bởi một giao thức DeFi hoàn toàn mới, tập trung vào giao dịch hoán đổi ngoại hối giữa stablecoin USD và euro. Đội ngũ phát triển tiết lộ tham vọng biến Noble thành địa điểm phát hành và giao dịch token chủ lực, bao gồm cả các sản phẩm phái sinh FX dạng perpetual với hiệu quả vốn cao. Những công cụ này cho phép người dùng phòng hộ và giao dịch rủi ro tiền tệ trực tiếp bằng stablecoin, một mảng được đánh giá còn nhiều dư địa tăng trưởng trong bối cảnh stablecoin ngày càng gắn chặt với tài chính truyền thống. Sàn DEX chủ lực trên Noble EVM cũng sẽ hỗ trợ thanh khoản cho token quản trị NOBLE, qua đó củng cố vai trò của token này trong hệ sinh thái mới.

Động thái của Noble không phải là trường hợp cá biệt. Thời gian gần đây, nhiều dự án có gốc rễ từ Cosmos cũng đang tái cấu trúc để tiếp cận hệ sinh thái EVM rộng lớn hơn. Điển hình như Sei, dự án này đã công bố kế hoạch chuyển hoàn toàn sang EVM-only và dần loại bỏ CosmWasm cùng các tài sản native của Cosmos trong các bản nâng cấp sắp tới. Xu hướng này phản ánh thực tế rằng EVM vẫn đang là chuẩn chung thu hút phần lớn thanh khoản, nhà phát triển và người dùng trên thị trường blockchain toàn cầu.

Về lộ trình chuyển tài sản, Noble cho biết họ vẫn đang hoàn thiện các chi tiết kỹ thuật. Trong giai đoạn đầu, thanh khoản và tài sản sẽ tiếp tục tồn tại song song trên chain Cosmos, nhưng mục tiêu cuối cùng là toàn bộ thanh khoản sẽ hội tụ về Noble EVM. Điều quan trọng là Noble cam kết duy trì đầy đủ chức năng IBC cho các appchain Cosmos đang phụ thuộc vào thanh khoản của họ, đảm bảo hệ sinh thái hiện tại không bị “bỏ rơi” trong quá trình chuyển đổi.