Việt Nam đưa Luật Tài sản số vào đề án cải cách thị trường tài chính đến năm 2045

Việt Nam đưa Luật Tài sản số vào lộ trình xây dựng, tăng tốc cải cách thị trường tài chính đến năm 2045.

Việt Nam đang tiến thêm một bước quan trọng trong quá trình hoàn thiện khung pháp lý cho nền kinh tế số khi Chính phủ chính thức phê duyệt Đề án cải cách tổng thể thị trường tài chính đến năm 2045. Đáng chú ý, lần đầu tiên việc xây dựng Luật về tài sản số và tài sản mã hóa được đưa vào lộ trình lập pháp, đánh dấu sự thay đổi đáng kể trong cách tiếp cận đối với lĩnh vực blockchain và tiền mã hóa.

Theo định hướng được phê duyệt, Luật Tài sản số dự kiến sẽ được nghiên cứu, xây dựng trong giai đoạn 2028–2029 nhằm tạo nền tảng pháp lý đầy đủ cho việc quản lý, giao dịch và phát triển các loại tài sản số tại Việt Nam. Đây được xem là bước chuẩn bị quan trọng để hình thành một thị trường minh bạch, có cơ chế giám sát rõ ràng và phù hợp với xu hướng phát triển của kinh tế số trên toàn cầu.

Không chỉ dừng lại ở việc xây dựng luật, Đề án còn đặt mục tiêu triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa cùng các sàn giao dịch được cấp phép hoạt động. Nếu được triển khai đúng lộ trình, đây sẽ là lần đầu tiên Việt Nam có cơ chế thử nghiệm chính thức dành cho hoạt động giao dịch tài sản mã hóa dưới sự giám sát của cơ quan quản lý nhà nước. Điều này được kỳ vọng sẽ giúp giảm thiểu rủi ro cho nhà đầu tư, tăng tính minh bạch của thị trường và hạn chế các hoạt động giao dịch trái phép.

Song song với đó, Chính phủ cũng định hướng triển khai cơ chế Sandbox cho các mô hình kinh doanh đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực tài chính. Cơ chế này cho phép doanh nghiệp thử nghiệm sản phẩm và dịch vụ mới trong phạm vi và thời gian được kiểm soát trước khi áp dụng rộng rãi. Sandbox được nhiều quốc gia sử dụng như một công cụ thúc đẩy đổi mới trong lĩnh vực fintech, đồng thời giúp cơ quan quản lý đánh giá rủi ro và hoàn thiện chính sách.

Một nội dung đáng chú ý khác là việc nghiên cứu phát hành tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương (CBDC). Mặc dù mới ở giai đoạn nghiên cứu, động thái này cho thấy Việt Nam đang theo sát xu hướng của nhiều nền kinh tế lớn khi ngày càng nhiều ngân hàng trung ương trên thế giới thử nghiệm hoặc phát triển đồng tiền kỹ thuật số quốc gia nhằm nâng cao hiệu quả thanh toán, giảm chi phí giao dịch và hiện đại hóa hệ thống tài chính.

Đề án cũng nhấn mạnh việc xây dựng hạ tầng giám sát hiện đại cho thị trường tài sản số thông qua việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) và các công nghệ Blockchain Analytics để theo dõi dòng tiền trên chuỗi, phát hiện các giao dịch bất thường, hỗ trợ phòng chống rửa tiền, tài trợ khủng bố cũng như các hành vi gian lận tài chính. Đây được xem là xu hướng quản lý đang được nhiều cơ quan quản lý tài chính trên thế giới áp dụng trong bối cảnh tài sản số ngày càng phát triển mạnh.

Việc đưa Luật Tài sản số vào lộ trình xây dựng cũng phản ánh sự thay đổi trong định hướng quản lý của Việt Nam. Thay vì chỉ tập trung vào việc kiểm soát rủi ro, cơ quan quản lý đang hướng tới xây dựng một khung pháp lý vừa đảm bảo an toàn cho hệ thống tài chính, vừa tạo điều kiện để các doanh nghiệp công nghệ, startup blockchain và nhà đầu tư hoạt động trong môi trường minh bạch, có quy định rõ ràng.

Thời gian gần đây, Việt Nam liên tục có những bước đi nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý đối với lĩnh vực tài sản số. Nhiều văn bản quy phạm pháp luật đã bắt đầu đưa khái niệm tài sản mã hóa vào phạm vi điều chỉnh, đồng thời quy định chế tài đối với các hành vi vi phạm liên quan đến việc cung cấp dịch vụ hoặc quảng cáo tài sản mã hóa khi chưa đáp ứng các điều kiện theo quy định. Điều này cho thấy quá trình xây dựng hệ sinh thái pháp lý cho nền kinh tế số đang được đẩy nhanh với mục tiêu cân bằng giữa đổi mới sáng tạo và quản lý rủi ro.

Trong bối cảnh thị trường tài sản số toàn cầu đang bước sang giai đoạn trưởng thành hơn với sự tham gia ngày càng nhiều của các tổ chức tài chính truyền thống, việc Việt Nam đưa Luật Tài sản số vào chương trình xây dựng pháp luật cùng kế hoạch thí điểm sàn giao dịch, triển khai Sandbox, nghiên cứu CBDC và ứng dụng công nghệ giám sát hiện đại được đánh giá là nền tảng quan trọng để hình thành một thị trường tài sản số được quản lý chính thức trong những năm tới. Điều này không chỉ góp phần nâng cao tính minh bạch của thị trường mà còn mở ra cơ hội thu hút đầu tư, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành tài chính Việt Nam trong kỷ nguyên kinh tế số.