Ethereum kích hoạt devnet Glamsterdam, bản nâng cấp lớn nhất từ The Merge

Ethereum bắt đầu thử nghiệm Glamsterdam – nâng cấp lớn nhất kể từ The Merge. Ảnh: The Block

Bản nâng cấp lớn nhất hậu The Merge

Ethereum đã bước vào giai đoạn phát triển cuối cùng của Glamsterdam, bản nâng cấp giao thức được đánh giá là lớn nhất kể từ sự kiện The Merge năm 2022.

Ethereum’s Glamsterdam Upgrade: The Biggest Planned Upgrade for 2026

Ethereum core developers have entered the final stretch for the next major network upgrade, Glamsterdam. Teams have begun full-scale testing of a fork incorporating all planned Ethereum Improvement Proposals… pic.twitter.com/B7TFzg86L2

— Wu Blockchain (@WuBlockchain) June 17, 2026

Các nhà phát triển hiện đã triển khai những mạng thử nghiệm nội bộ (devnet) đầu tiên chứa đầy đủ các đề xuất cải tiến dự kiến xuất hiện trong bản nâng cấp, mở đường cho việc đưa mã nguồn lên testnet công khai trước khi kích hoạt trên mainnet trong nửa cuối năm nay.

Theo Parithosh Jayanthi, kỹ sư DevOps thuộc Ethereum Foundation, đội ngũ phát triển đang vận hành các devnet tích hợp toàn bộ Ethereum Improvement Proposals (EIP) của Glamsterdam.

“Đây là giai đoạn cuối cùng trước khi chúng tôi hoàn thiện, tăng cường độ ổn định của mã nguồn và triển khai lên các testnet công khai. Chưa có mốc thời gian cố định, nhưng tiến độ đạt được là rất lớn”, ông cho biết.

Dù ngày kích hoạt chính thức vẫn chưa được chốt hạ, Glamsterdam đang được xem là một trong những cột mốc quan trọng nhất trong lộ trình mở rộng Ethereum kể từ khi mạng lưới chuyển sang cơ chế đồng thuận Proof-of-Stake.

Trọng tâm của Glamsterdam là EIP-7732, hay Enshrined Proposer-Builder Separation (ePBS), cơ chế đưa trực tiếp vào giao thức việc tách biệt giữa đơn vị xây dựng block (builder) và đơn vị đề xuất block (proposer).

Hiện nay, phần lớn hoạt động xây dựng block trên Ethereum diễn ra ngoài giao thức thông qua hệ sinh thái MEV-Boost và các relay chuyên dụng. Mô hình này giúp tối ưu doanh thu cho validator song cũng khiến mạng lưới phụ thuộc ngày càng lớn vào một số ít nhà cung cấp hạ tầng, làm dấy lên lo ngại về tập trung hóa.

Bằng cách đưa quy trình này vào lớp đồng thuận, Ethereum kỳ vọng giảm các giả định niềm tin đối với bên thứ ba, hạn chế nguy cơ thao túng liên quan đến Maximal Extractable Value (MEV) và tăng tính phi tập trung của mạng lưới.

Bên cạnh ePBS, Glamsterdam còn mang đến EIP-7928, cho phép các block khai báo trước những tài khoản và dữ liệu smart contract mà chúng dự định truy cập. Thoạt nhìn đây chỉ là một tối ưu kỹ thuật nhỏ, song nhiều nhà phát triển xem đây là nền tảng cho thế hệ Ethereum tiếp theo. 

Khi các node có thể biết trước phạm vi dữ liệu cần xử lý, mạng lưới sẽ dễ dàng triển khai cơ chế thực thi giao dịch song song (parallel execution) thay vì xử lý tuần tự như hiện nay. Việc này đồng nghĩa Ethereum có thể tận dụng nhiều lõi CPU cùng lúc, mở ra khả năng gia tăng đáng kể hiệu suất xử lý mà không cần thay đổi hoàn toàn kiến trúc hiện tại.

Cuộc cải tổ phí gas lớn nhất nhiều năm qua

Ngoài các thay đổi về kiến trúc giao thức, Glamsterdam còn mang theo một đợt tái định giá gas quy mô lớn.

Theo nhóm phát triển, các tác vụ thiên về tính toán sẽ trở nên rẻ hơn trong khi chi phí lưu trữ và duy trì trạng thái dữ liệu trên blockchain sẽ tăng lên. Mục tiêu là khiến cấu trúc phí phản ánh chính xác hơn lượng tài nguyên thực tế mà từng hoạt động tiêu thụ. Động thái này còn phục vụ một mục tiêu dài hạn chuẩn bị cho Ethereum bước vào giai đoạn mở rộng quy mô mới.

Trong nhiều năm qua, việc tăng giới hạn gas limit luôn là chủ đề gây tranh cãi vì nguy cơ khiến trạng thái mạng lưới phình to quá nhanh và làm tăng yêu cầu phần cứng đối với các node. Bằng cách điều chỉnh lại giá của từng loại tài nguyên, các nhà phát triển kỳ vọng Ethereum sẽ có thêm dư địa để nâng thông lượng layer-1 trong tương lai mà không làm suy giảm khả năng phi tập trung.

Đồng thời, cơ chế định giá mới cũng được thiết kế để phù hợp hơn với các hệ thống zero-knowledge proof, công nghệ đang trở thành nền tảng cho hầu hết các giải pháp mở rộng quy mô thế hệ tiếp theo.

Hiện đội ngũ phát triển đang tiếp tục thử nghiệm, hoàn thiện đặc tả kỹ thuật và trao đổi với cộng đồng về tác động của các thay đổi liên quan đến phí gas trước khi đưa Glamsterdam lên testnet công khai.

Coin68 tổng hợp