Ông Trump tuyên bố thỏa thuận Mỹ – Iran sẽ được ký vào ngày 14/6, phía Tehran bác bỏ

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết một thỏa thuận quan trọng giữa Mỹ và Iran có thể được ký kết trong ngày 14/6, mở ra kỳ vọng giảm căng thẳng tại Trung Đông và khôi phục hoạt động lưu thông qua eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược có vai trò đặc biệt đối với thị trường năng lượng toàn cầu.

Trong thông điệp đăng tải trên mạng xã hội Truth Social ngày 13/6, ông Trump khẳng định thỏa thuận đang tiến rất gần tới giai đoạn hoàn tất. Nhà lãnh đạo Mỹ nhấn mạnh rằng sau khi văn kiện được ký kết, eo biển Hormuz sẽ được mở cửa hoàn toàn cho hoạt động hàng hải quốc tế.

Phát biểu của Tổng thống Trump nhanh chóng thu hút sự chú ý của giới đầu tư năng lượng, các nhà quan sát địa chính trị cũng như thị trường tài chính toàn cầu. Eo biển Hormuz từ lâu được xem là “yết hầu” của ngành dầu mỏ thế giới khi khoảng một phần năm lượng dầu vận chuyển bằng đường biển toàn cầu đi qua khu vực này. Bất kỳ diễn biến nào liên quan đến an ninh hàng hải tại Hormuz đều có thể tác động trực tiếp đến giá dầu, lạm phát và chuỗi cung ứng quốc tế.

Tuy nhiên, phía Iran lại đưa ra quan điểm hoàn toàn khác với những gì ông Trump công bố. Bộ Ngoại giao Iran khẳng định văn kiện khung đang được thảo luận, thường được gọi là Bản ghi nhớ Islamabad, vẫn chưa hoàn tất các nội dung cần thiết và sẽ không được ký kết trong ngày 14/6 như phía Mỹ tuyên bố.

Tehran cũng nhấn mạnh rằng các cuộc đàm phán hiện nay không liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran. Theo giới chức nước này, những cuộc trao đổi đang tập trung vào các vấn đề khu vực và cơ chế giảm leo thang căng thẳng, thay vì quay trở lại các cuộc thương lượng hạt nhân từng gây tranh cãi trong nhiều năm qua.

Sự khác biệt trong tuyên bố của hai bên tiếp tục được thể hiện rõ khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) bác bỏ khả năng ký kết thỏa thuận vào ngày 14/6. IRGC cho rằng thời điểm mà Tổng thống Trump liên tục nhắc tới không phản ánh đúng tiến độ thực tế của các cuộc đàm phán.

Theo đánh giá của lực lượng này, việc Washington liên tục nhấn mạnh ngày ký kết đã tạo thêm áp lực đối với đoàn đàm phán Iran. IRGC nhận định đây là một phép thử đối với khả năng duy trì lập trường của Tehran trong quá trình thương lượng với Mỹ.

Trong một tuyên bố được đăng tải trên các kênh truyền thông của IRGC, lực lượng này cho rằng phía Iran đã nhiều lần khẳng định văn kiện hiện vẫn chưa hoàn thiện và việc ký kết trong ngày 14/6 là điều khó có thể xảy ra.

Một số ý kiến tại Iran còn liên hệ việc ông Trump lựa chọn mốc thời gian này với ngày sinh nhật của ông vào 14/6. Theo các nhà quan sát được truyền thông Iran dẫn lời, Nhà Trắng có thể muốn biến sự kiện này thành một dấu mốc mang tính biểu tượng nhằm nhấn mạnh thành tựu ngoại giao của chính quyền Trump trong nhiệm kỳ hiện tại.