Vụ memecoin Libra nóng trở lại với nghi vấn trả 5 triệu USD để được Tổng thống Argentina quảng bá

Cuộc điều tra mới tại Argentina đang làm nóng trở lại bê bối liên quan đến memecoin Libra khi một tài liệu mô tả thỏa thuận thanh toán 5 triệu USD đer Tổng thống Javier Milei quảng bá token này trên mạng xã hội. Thông tin được công bố trong một báo cáo điều tra độc quyền của truyền thông địa phương, dựa trên dữ liệu thu thập từ điện thoại của nhà vận động hành lang tiền mã hóa Mauricio Novelli.

Theo kết quả giám định kỹ thuật số do cơ quan hỗ trợ điều tra tội phạm công nghệ của Argentina thực hiện, tài liệu nói trên được tạo vào ngày 11/2/2025, chỉ ba ngày trước khi Tổng thống Milei đăng bài nhắc đến Libra trên nền tảng X. Nội dung văn bản viết bằng tiếng Anh, mở đầu bằng câu chào và nhắc đến “thỏa thuận cuối cùng đã thảo luận với H”, đồng thời đề xuất cơ chế thanh toán gồm ba giai đoạn. Khoản đầu tiên trị giá 1,5 triệu USD được thanh toán dưới dạng token thanh khoản hoặc tiền mặt như khoản tạm ứng. Khoản thứ hai, cũng trị giá 1,5 triệu USD, phụ thuộc vào việc Tổng thống Milei công khai giới thiệu Hayden Davis là cố vấn của mình trên mạng xã hội. Phần còn lại 2 triệu USD sẽ được chi trả khi có hợp đồng tư vấn chính thức về blockchain và trí tuệ nhân tạo được ký trực tiếp, với sự xem xét của cả Tổng thống và em gái ông là Karina Milei.

Tài liệu không nêu rõ người nhận tiền cụ thể. Tuy nhiên, báo cáo điều tra cho rằng con số 5 triệu USD có thể liên quan đến các khoản chi nhằm vào nhóm trung gian kết nối chiến dịch quảng bá Libra, bao gồm Novelli cùng một số nhân vật khác được cho là tham gia điều phối. Con số này trùng khớp với phát biểu trước đó của doanh nhân Argentina Diógenes Casares, người từng công khai nói rằng ông được thông báo một quan chức cấp cao đã nhận khoản thanh toán tương tự liên quan đến dự án Libra. Dù vậy, Casares vẫn chưa được triệu tập làm nhân chứng trong vụ án hình sự đang diễn ra.

Dữ liệu cuộc gọi thu thập từ thiết bị của Novelli cũng cho thấy dấu hiệu liên lạc dày đặc xung quanh thời điểm Libra được quảng bá. Vào tối 14/2/2025 theo giờ Argentina, Tổng thống Milei đăng bài về token này lúc 19h01. Chỉ vài phút trước và sau thời điểm đó, hai người đã liên tục trao đổi qua điện thoại nhiều lần. Sau đó, Novelli tiếp tục tìm cách liên lạc với Karina Milei và nhận được cuộc gọi lại kéo dài hơn hai phút. Khi giá Libra bắt đầu lao dốc trong đêm, vòng liên lạc mở rộng sang các cố vấn chính trị và đối tác công nghệ liên quan đến dự án, cho thấy nỗ lực xử lý khủng hoảng truyền thông trong bối cảnh thị trường biến động mạnh.

Đáng chú ý, một ghi chú khác được cho là soạn ngày 16/2/2025, cũng được tìm thấy trong điện thoại của Novelli, dường như chứa bản nháp tuyên bố công khai nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực của vụ việc. Nội dung thể hiện quan điểm ủng hộ Libra nhưng phủ nhận sự tham gia tài chính, kèm theo dòng nhận xét rằng đây là “điều duy nhất có thể cứu tất cả chúng ta”. Chi tiết này làm dấy lên nghi vấn về việc thông điệp xử lý khủng hoảng đã được chuẩn bị từ trước.

Các phân tích pháp y được truyền thông Argentina công bố gần đây còn cho thấy thời điểm chính xác khi địa chỉ hợp đồng thông minh của Libra được đăng tải trên mạng xã hội trùng khớp với các tin nhắn trao đổi giữa Novelli và Tổng thống Milei. Một số chuyên gia điều trần trước Quốc hội Argentina nhận định rằng địa chỉ hợp đồng chưa xuất hiện công khai trên internet vào thời điểm đó, trái với tuyên bố trước đây của Tổng thống rằng ông chỉ chia sẻ thông tin tìm thấy trực tuyến.

Trong bối cảnh rộng hơn, token Libra từng đạt mức vốn hóa thị trường vượt 4 tỷ USD ngay sau khi được quảng bá nhưng sau đó sụt giảm hơn 90% chỉ trong thời gian ngắn. Báo cáo từ các tổ chức theo dõi blockchain cho biết một số ví điện tử liên quan đến dự án đã rút ra hơn 100 triệu USD lợi nhuận. Một ủy ban Quốc hội Argentina vào cuối năm 2025 kết luận rằng Tổng thống Milei đã đóng vai trò hỗ trợ quan trọng cho dự án và đề xuất cơ quan lập pháp xem xét liệu hành động này có cấu thành sai phạm chức vụ hay không.

Tổng thống Milei liên tục bác bỏ mọi cáo buộc sai phạm. Văn phòng Chống tham nhũng của Argentina từng ra kết luận vào giữa năm 2025 rằng bài đăng của ông mang tính cá nhân, không phải hành động chính thức của chính phủ. Tuy nhiên, cuộc điều tra hình sự cấp liên bang tại Argentina cùng với một vụ kiện tập thể tại Mỹ liên quan đến Libra vẫn đang tiếp tục. Trước đó, chính phủ Argentina cũng đã giải thể lực lượng đặc nhiệm nội bộ điều tra vụ việc chỉ vài ngày sau khi tòa án yêu cầu công khai hồ sơ ngân hàng của Tổng thống và em gái ông.