Nếu XRP không phải là một trò lừa đảo, tại sao tin đồn này vẫn dai dẳng không dứt?

XRP lại một lần nữa trở thành tâm điểm chú ý sau một cuộc tranh luận nảy lửa trên podcast của Bradley Martyn, làm dấy lên một trong những câu hỏi gây tranh cãi nhất trong thế giới tiền điện tử: XRP có phải là một mạng lưới thanh toán mang tính cách mạng… hay chỉ là một mô hình kim tự tháp trá hình?

Cuộc tranh luận diễn ra rất thẳng thắn. Có lúc, XRP bị mô tả một cách trắng trợn là “một mô hình kim tự tháp” nơi những người nội bộ bị cáo buộc bán phá giá token cho các nhà đầu tư nhỏ lẻ. Lời cáo buộc đó đã chạm đến điểm nhạy cảm trong cộng đồng những người đã dành nhiều năm để bảo vệ dự án này.

Nhưng liệu lời khẳng định đó có cơ sở?

Luận điểm cốt lõi: Tính hữu dụng so với việc “đổ bỏ”

Những người ủng hộ chỉ ra những yếu tố cơ bản của XRP. Đồng tiền này được thiết kế để có tốc độ cao, chi phí giao dịch thấp và thanh toán xuyên biên giới. Giao dịch được hoàn tất trong vài giây. Phí chỉ là một phần nhỏ của một xu. So với chuyển khoản ngân hàng truyền thống mất nhiều ngày, đó là một bước nâng cấp công nghệ đáng kể.

Tuy nhiên, giới phê bình tập trung vào một vấn đề: việc Ripple bán XRP.

Ripple, công ty có liên hệ mật thiết với XRP, định kỳ giải phóng token từ kho lưu trữ và bán từng phần ra thị trường. Những người chỉ trích cho rằng điều này tạo ra áp lực bán liên tục và kìm hãm sự tăng trưởng giá dài hạn.

Trong nhiều năm, một số nhà đầu tư tin rằng dòng cung liên tục này ngăn XRP đạt đến mức tăng vọt như các loại tiền điện tử khác như Bitcoin.

Những người ủng hộ phản bác rằng luận điểm này đã lỗi thời. Họ lập luận rằng các giao dịch bán XRP của Ripple được cấu trúc bài bản, minh bạch và thường hướng đến các đối tác tổ chức chứ không phải là bán phá giá ngẫu nhiên trên thị trường mở. Theo quan điểm của họ, việc phân phối XRP thúc đẩy sự phát triển của hệ sinh thái chứ không phải làm suy yếu nó.

Câu hỏi lớn hơn: Tại sao các chính phủ lại chọn XRP?

Một trong những khía cạnh thú vị hơn được nêu ra trong podcast không phải là về giá cả, mà là về quyền lực.

Nếu XRP thực sự hướng đến mục tiêu hiện đại hóa hệ thống thanh toán toàn cầu, tại sao các chính phủ hoặc các ngân hàng lớn lại phụ thuộc vào cơ sở hạ tầng của một công ty tư nhân? Tại sao họ không tự xây dựng hệ thống của riêng mình?

Sự hoài nghi rất đơn giản: Chính phủ thích kiểm soát. Ngân hàng thích lợi nhuận. Tại sao lại giao phó tương lai của tiền tệ cho bên thứ ba?

Ngược lại, lịch sử tiền điện tử cho thấy các tổ chức thường áp dụng những nền tảng hiện có thay vì phát minh lại từ đầu. Bản thân internet không phải do mỗi chính phủ xây dựng lại. Nó được áp dụng rộng rãi.

Vì vậy, cuộc tranh luận trở nên mang tính triết học:

• Liệu các tổ chức có chấp nhận một mạng lưới blockchain có sẵn nếu nó hoạt động tốt hơn?
• Hay liệu họ sẽ phản kháng bất cứ điều gì mà họ không trực tiếp kiểm soát?

Câu chuyện “Thay thế Bitcoin”

Podcast này cũng đề cập đến một ý tưởng gây tranh cãi khác: liệu XRP có thể thay thế Bitcoin hay không?

Sự so sánh đó ngay lập tức gây ra phản ứng trái chiều từ cả hai phía.

Bitcoin tự định vị mình là vàng kỹ thuật số phi tập trung. XRP tập trung vào tính thanh khoản và thanh toán xuyên biên giới. Chúng giải quyết những vấn đề khác nhau. Việc coi XRP như một sự thay thế cho Bitcoin có thể làm đơn giản hóa quá mức mục đích thực sự của mỗi tài sản.

Tuy nhiên, chỉ riêng gợi ý này thôi cũng đã làm dấy lên nhiều đồn đoán. Một số người tin rằng các tổ chức có thể ưu tiên một loại tài sản có khả năng mở rộng quy mô và tuân thủ quy định tốt hơn Bitcoin nếu nền tài chính toàn cầu có những thay đổi mạnh mẽ.

Những người khác lại cho rằng đó chỉ là suy nghĩ viển vông.

Cáo buộc lừa đảo kiểu Ponzi: Phê bình công bằng hay chỉ là lời kể cũ rích?

Việc gọi XRP là một mô hình lừa đảo Ponzi không phải là điều mới mẻ. Lời cáo buộc này thường dựa trên hai điểm chính:

1. Sự tập trung nguồn cung token.
2. Ripple đang tiếp tục bán token.

Tuy nhiên, mô hình Ponzi đòi hỏi lợi nhuận được đảm bảo và được tài trợ bởi tiền của các nhà đầu tư mới. XRP không hứa hẹn lợi nhuận cố định. Giá của nó biến động tự do trên thị trường. Chỉ riêng điều đó đã làm phức tạp sự so sánh.

Điều đó không có nghĩa là những lời chỉ trích là vô giá trị. Những lo ngại về tính minh bạch, phân phối token và ảnh hưởng của doanh nghiệp là những điểm thảo luận chính đáng trong bất kỳ dự án tiền điện tử nào.

Nhưng việc gán nhãn hoàn toàn là gian lận đã đơn giản hóa quá mức một hệ sinh thái phức tạp đã vượt qua các cuộc chiến pháp lý, khủng hoảng thị trường và nhiều năm bị giám sát chặt chẽ.