Lãnh đạo UBCKNN vạch lộ trình quản lý: Siết DEX, đưa nhà đầu tư về sàn trong nước

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) vừa phát đi tín hiệu chính sách rõ ràng về hướng quản lý thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam: sau khi sàn giao dịch nội địa đầu tiên chính thức đi vào hoạt động, mọi giao dịch của nhà đầu tư trong nước đều phải được thực hiện tại đây. Các nền tảng chưa được cấp phép, bao gồm sàn phi tập trung (DEX) lẫn sàn quốc tế sẽ không được phép cung cấp dịch vụ tại Việt Nam theo tinh thần Nghị quyết 05.

Thông điệp này được ông Tô Trần Hòa, Phó trưởng ban thường trực Ban quản lý thị trường giao dịch tài sản mã hóa thuộc UBCKNN, phát biểu tại hội thảo “Thí điểm tài sản mã hóa: Cơ chế giám sát, năng lực vận hành và chuẩn mực đầu tư” diễn ra sáng ngày 25/3 tại Hà Nội.

Vì sao phải siết DEX?

Trả lời câu hỏi về lý do cần quản lý sàn phi tập trung, vốn được thiết kế để hoạt động ngoài tầm với của cơ quan nhà nước, ông Hòa thừa nhận đây là bài toán không đơn giản. Cơ quan quản lý nhận thức rõ tính chất phi tập trung và ẩn danh của thị trường tài sản mã hóa, song đó không phải lý do để bỏ ngỏ quản lý.

Theo ông Hòa, phần lớn dòng tiền bất hợp pháp đều có điểm xuất phát từ các sàn DEX, trước khi được “hợp thức hóa” khi chảy qua các sàn tập trung (CEX). Đây chính là lỗ hổng mà các tổ chức quốc tế như Lực lượng Đặc nhiệm Tài chính (FATF) và Tổ chức Quốc tế các Ủy ban Chứng khoán (IOSCO) đã nhiều lần cảnh báo. Vì vậy, xây dựng cơ chế cấp phép và giám sát không đơn thuần là lựa chọn chính sách của riêng Việt Nam, mà là yêu cầu mang tính toàn cầu trong công cuộc phòng chống rửa tiền.

Nhà đầu tư F0 chưa được khuyến nghị tham gia

Trong giai đoạn thí điểm, cơ quan quản lý xác định rõ đối tượng ưu tiên là những nhà đầu tư đã có kinh nghiệm thực tế, đang giao dịch trên các sàn quốc tế hoặc nền tảng phi tập trung, và sẵn sàng chuyển dịch sang sàn được cấp phép trong nước. “Giai đoạn này, chúng tôi không khuyến nghị F0 gia nhập thị trường,” đại diện UBCKNN nói thẳng.

Song song đó, UBCKNN cho biết sẽ phối hợp với Hiệp hội Tài sản số và Blockchain Việt Nam (VBA) để triển khai các chương trình phổ cập kiến thức tài chính cho nhà đầu tư phổ thông, chuẩn bị nền tảng cho giai đoạn mở rộng tiếp theo.

Đối với các token chưa đáp ứng đủ điều kiện niêm yết chính thức, ông Hòa cho biết trong giai đoạn thí điểm sẽ tồn tại cơ chế giao dịch thỏa thuận ngoài sàn (OTC) giữa các nhà đầu tư như một giải pháp trung gian.

Binance và “cuộc đua” vào thị trường Việt Nam

Trong bối cảnh chính sách đang dần rõ hình hài, các sàn giao dịch quốc tế đã bắt đầu có những động thái chuẩn bị. Binance – sàn giao dịch tiền mã hóa lớn nhất thế giới gần đây đăng tuyển vị trí Tổng Giám đốc tại Việt Nam, với yêu cầu ứng viên có năng lực làm việc trực tiếp với cơ quan quản lý nhà nước. Tuy nhiên, để có được “giấy thông hành” vào thị trường Việt Nam, các chuyên gia đánh giá rằng Binance và các sàn ngoại tương tự sẽ phải vượt qua không ít rào cản tuân thủ, bao gồm yêu cầu lưu trữ dữ liệu người dùng trên lãnh thổ Việt Nam và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế với tư cách pháp nhân trong nước.

Những diễn biến trên cho thấy Việt Nam đang bước vào giai đoạn định hình khung pháp lý tài sản mã hóa một cách nghiêm túc và có hệ thống, không chỉ để bắt kịp xu hướng quốc tế, mà còn để chủ động kiểm soát rủi ro tài chính trong một lĩnh vực vốn đã và đang vận động rất nhanh.