CZ Binance hé lộ hậu trường sụp đổ FTX, SBF xin vài tỷ USD như gọi sandwich

CZ Binance hé lộ hậu trường sụp đổ FTX, SBF xin vài tỷ USD như gọi sandwich. Ảnh: Decrypt

Sai lầm chí mạng của Alameda

Cuốn hồi ký mới “Freedom of Money” của Changpeng Zhao (CZ) vừa hé lộ nhiều chi tiết chưa từng được công bố về những giờ phút hỗn loạn trước khi đế chế crypto FTX sụp đổ vào tháng 11/2022.

Theo CZ, trong cuộc gọi cầu cứu ngay trước khi khủng hoảng bùng phát, nhà sáng lập FTX Sam Bankman-Fried (SBF) đã đề nghị Binance hỗ trợ vài tỷ USD một cách rất thản nhiên, giống như gọi một chiếc sandwich bologna.

“Tôi không hứng thú với việc sở hữu FTX. Tôi cũng không quá quan tâm đến việc giúp SBF. Nhưng trong bối cảnh thị trường hỗn loạn, chúng tôi có thể phải bước vào để bảo vệ người dùng và cả ngành công nghiệp.” – CZ viết.

Dù vậy, CZ khẳng định Binance chưa bao giờ có ý định thực sự mua lại FTX. Việc ký thư bày tỏ ý định (Letter of Intent – LOI) chỉ là thủ tục để đội ngũ Binance kiểm tra sổ sách và đánh giá quy mô vấn đề thanh khoản trước khi đưa ra quyết định cuối cùng. Chỉ sau chưa đầy một ngày thẩm định, Binance đã rút khỏi thương vụ khi phát hiện những rủi ro tài chính nghiêm trọng, khép lại hy vọng cuối cùng cứu FTX khỏi khủng hoảng.

Theo lời kể của CZ, điểm bùng phát khiến khủng hoảng FTX vượt khỏi tầm kiểm soát đến từ một phát biểu của Caroline Ellison – CEO quỹ giao dịch Alameda Research có quan hệ mật thiết với FTX. Khi thị trường bắt đầu hoảng loạn, Ellison công khai đề nghị mua lại toàn bộ lượng FTT mà Binance nắm giữ với giá 22 USD/token, nhằm chứng minh FTT vẫn có thanh khoản. Theo CZ, động thái này lại trở thành “một sai lầm chí mạng”.

“Cô ấy vừa vô tình tiết lộ mức giá sàn của FTT”, nhà sáng lập Binance viết. Ngay lập tức, các trader chuyên nghiệp bắt đầu bán khống token này dưới ngưỡng 22 USD, khiến giá FTT rơi tự do xuống 15 USD, rồi 10 USD và nhanh chóng chạm mốc 5 USD.

Cú lao dốc của FTT đã kích hoạt một làn sóng rút tiền ồ ạt khỏi FTX. Chỉ trong vòng 72 giờ, khoảng 6 tỷ USD tài sản bị rút khỏi sàn, một cuộc bank run đúng nghĩa khiến hệ thống thanh khoản của FTX sụp đổ.

Trước khi rơi vào vực thẳm, FTX từng là sàn giao dịch crypto lớn thứ ba thế giới, được định giá tới 32 tỷ USD và phục vụ hơn 1 triệu người dùng toàn cầu. Tuy nhiên, cuộc khủng hoảng nhanh chóng phơi bày lỗ hổng tài chính nghiêm trọng, với ước tính khoảng 8 tỷ USD tài sản khách hàng bị thiếu hụt.

Ngày 11/11/2022, FTX chính thức nộp đơn phá sản, đánh dấu một trong những cú sụp đổ lớn nhất lịch sử thị trường tiền mã hóa.

Lộ nhóm chat giữa các sàn crypto

Cuốn hồi ký của CZ còn tiết lộ về sự tồn tại của nhóm chat Signal mang tên “Exchange Collaboration”, được lập bởi Zane Tackett ngay thời điểm thị trường chao đảo sau bê bối Terra-LUNA tháng 05/2022. Nhóm này quy tụ nhiều lãnh đạo sàn giao dịch lớn, bao gồm CZ, SBF, Brian Armstrong của Coinbase và Jesse Powell của Kraken.

Sau khi FTX sụp đổ, nhóm chat này đã bị các nhà điều tra từ Uỷ ban Giao dịch Chứng khoán Mỹ (SEC) và Uỷ ban Giao dịch Tài sản Kỳ hạn Mỹ (CFTC) xem xét, nhằm tìm kiếm dấu hiệu thông đồng hoặc thao túng thị trường. CZ khẳng định cuộc trao đổi chỉ nhằm chia sẻ thông tin trong thời kỳ khủng hoảng thanh khoản của ngành.

Sự sụp đổ của FTX cũng gây ra hiệu ứng domino trên toàn thị trường. Khoản nắm giữ FTT của Binance – từng có giá trị khoảng 580 triệu USD – gần như bốc hơi hoàn toàn, lặp lại khoản thiệt hại 1,6 tỷ USD mà công ty từng gánh chịu trong sự kiện LUNA trước đó.

Áp lực sau đó nhanh chóng lan sang Binance. Riêng 14/12/2022, sàn ghi nhận 7 tỷ USD bị rút chỉ trong một ngày. Dẫu vậy, CZ cho biết ông không hề lo lắng. “Tất cả tài sản người dùng đều được bảo chứng trong dự trữ của chúng tôi”, ông khẳng định. Theo CZ, chỉ trong vòng một tháng sau cú bank run, dòng tiền gửi vào Binance đã quay trở lại, thậm chí còn vượt mức trước đó, giúp sàn nhanh chóng ổn định trở lại sau cú sốc lớn nhất lịch sử ngành crypto.

Cập nhật tiến trình phá sản

Sau hơn ba năm kể từ cú sụp đổ chấn động thị trường crypto, quá trình phá sản của FTX đang dần tiến tới giai đoạn cuối. Tháng trước, quỹ thanh lý FTX Recovery Trust thông báo sẽ phân phối khoảng 2,2 tỷ USD cho các chủ nợ trong đợt hoàn trả thứ 4, theo kế hoạch tái cấu trúc theo Chương 11 tại Mỹ. 

Đợt chi trả này dự kiến giúp nhiều nhóm chủ nợ, bao gồm khách hàng tại Mỹ và các khoản nợ không đảm bảo, đạt tỷ lệ hoàn trả gần hoặc chạm mốc 100%, một số nhóm có thể nhận tới 120% giá trị yêu cầu bồi hoàn. Tổng giá trị tài sản được thu hồi và phân phối trong toàn bộ tiến trình phá sản hiện đã lên tới khoảng 10 tỷ USD, cao hơn đáng kể so với dự đoán ban đầu.

Song, toàn bộ các khoản hoàn trả đều được quy đổi về giá trị tại thời điểm tháng 11/2022, giai đoạn thị trường chạm đáy sau cú sập của FTX, khi ấy Bitcoin rớt xuống vực thẳm tận 15.760 USD. Trong bối cảnh giá crypto đã phục hồi mạnh sau đó, việc nhận lại tiền mặt thay vì tài sản gốc khiến nhiều nhà đầu tư mất đi phần lớn tiềm năng tăng giá.

Song song đó, các diễn biến pháp lý xoay quanh cựu CEO Sam Bankman-Fried vẫn chưa khép lại. Nhà sáng lập FTX đang theo đuổi đơn kháng cáo tại tòa phúc thẩm liên bang Mỹ, tiếp tục tranh luận rằng sàn giao dịch chưa thực sự “mất khả năng thanh toán” vào thời điểm phá sản.

Ở chiều ngược lại, Caroline Ellison – cựu CEO của Alameda Research và nhân vật trung tâm trong vụ bê bối – được cho là sắp được trả tự do sớm sau khi hợp tác với công tố viên và hoàn thành phần lớn bản án. 

Coin68 tổng hợp