Bộ Tài chính ban hành Thông tư 41: Hướng dẫn kê khai và khấu trừ thuế tài sản mã hóa

Bộ Tài chính ban hành Thông tư 41: Hướng dẫn kê khai và khấu trừ thuế tài sản mã hóa. Ảnh: Legibloq

Thiết lập cơ chế quản lý thuế đồng bộ cho crypto

Bộ Tài chính ban hành Thông tư 41/2026/TT-BTC nhằm hướng dẫn chi tiết về việc kê khai, khấu trừ, nộp và quyết toán thuế đối với các hoạt động giao dịch, chuyển nhượng và kinh doanh tài sản mã hóa tại Việt Nam. 

Văn bản này được xây dựng trên cơ sở Nghị quyết 05/2025/NQ-CP, đánh dấu bước tiến quan trọng trong nỗ lực thiết lập cơ chế quản lý minh bạch và có kiểm soát đối với thị trường crypto đang phát triển nhanh trong nước. Thông tư có hiệu lực từ ngày 06/04/2026.

Theo đó, các tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa – bao gồm các doanh nghiệp được thành lập và hoạt động theo pháp luật Việt Nam có cung cấp dịch vụ giao dịch, chuyển nhượng hoặc kinh doanh tài sản mã hóa – phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ kê khai và nộp thuế.

Về thuế giá trị gia tăng (VAT), các tổ chức này phải kê khai và nộp thuế theo hướng dẫn tại Thông tư 32/2026/TT-BTC. Hồ sơ khai thuế VAT được thực hiện theo Nghị định 126/2020/NĐ-CP (đã được sửa đổi bởi Nghị định 373/2025/NĐ-CP).

Trong khi đó, với thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), các tổ chức cung cấp dịch vụ phải tạm nộp thuế theo quý, căn cứ quy định tại khoản 6 Điều 8 của Nghị định 126/2020/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Nghị định 91/2022/NĐ-CP). Khoản thuế tạm nộp trong năm sẽ được khấu trừ khi thực hiện quyết toán thuế cuối năm. Theo quy định, chậm nhất vào ngày cuối cùng của tháng thứ ba kể từ khi kết thúc năm dương lịch hoặc năm tài chính, doanh nghiệp phải nộp hồ sơ quyết toán thuế. 20%

Tổ chức trung gian khấu trừ thuế thay cho nhà đầu tư

Thông tư 41 còn gia tăng trách nhiệm của các tổ chức trung gian trong thị trường crypto. Cụ thể, tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa phải thực hiện khấu trừ và nộp thuế thay đối với các giao dịch chuyển nhượng tài sản mã hóa phát sinh thông qua nền tảng của mình, bao gồm:

• Khấu trừ thuế thu nhập doanh nghiệp đối với tổ chức nước ngoài thực hiện giao dịch tài sản mã hóa thông qua nền tảng cung cấp dịch vụ.
  

• Khấu trừ thuế thu nhập cá nhân đối với nhà đầu tư cá nhân, bao gồm cả cá nhân cư trú và không cư trú tại Việt Nam.

Thời điểm khấu trừ thuế được xác định ngay khi giao dịch chuyển nhượng tài sản mã hóa được xác nhận thành công, theo quy định tại Thông tư 32. Khoản 2 Điều 4 của Thông tư quy định nhà đầu tư phải nộp thuế 0,1% trên giá trị của từng lần giao dịch tài sản mã hóa. Khoản thuế được tính trực tiếp trên số tiền của mỗi lần chuyển nhượng và mỗi giao dịch đều được xem là độc lập, không phụ thuộc vào việc nhà đầu tư đang lãi hay lỗ.

Siết chặt quản lý dữ liệu giao dịch crypto

Thông tư cũng đặt ra hàng loạt yêu cầu quản lý đối với các tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa:

• Quản lý tài khoản nhà đầu tư và lưu trữ đầy đủ dữ liệu giao dịch tài sản mã hóa;

• Lưu giữ thông tin chi tiết của từng giao dịch chuyển nhượng, bao gồm các tài liệu liên quan đến việc xác định nghĩa vụ thuế;

• Cấp chứng từ khấu trừ thuế điện tử cho người nộp thuế theo mẫu 01/CTKT-TSMH được ban hành kèm theo Thông tư;

• Xây dựng hệ thống công nghệ thông tin quản lý dữ liệu giao dịch, bảo đảm khả năng trích xuất và tổng hợp dữ liệu theo năm, đồng thời tương thích với hệ thống quản lý của cơ quan thuế.

Ngoài ra, khi cơ quan thuế yêu cầu, các tổ chức cung cấp dịch vụ phải hoàn tất đầy đủ hồ sơ, dữ liệu và tài liệu liên quan đến hoạt động giao dịch tài sản mã hóa theo luật quản lý thuế.

Việt Nam từng bước hoàn thiện khung pháp lý crypto

Thông tư 41 là bước tiến tiếp theo trong lộ trình xây dựng khung pháp lý cho thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam. Cùng với Thông tư 32, hệ thống quy định mới bắt đầu định hình cách thức nhà nước quản lý dòng tiền và nghĩa vụ thuế trong lĩnh vực tài sản số.

Các cơ chế kể trên được kỳ vọng giúp cơ quan quản lý theo dõi tốt hơn hoạt động giao dịch crypto, hạn chế tình trạng trốn thuế, rửa tiền, đồng thời nâng cao tính minh bạch của thị trường, để Việt Nam tiến tới xây dựng một hệ thống pháp lý hoàn chỉnh dành riêng cho crypto trong tương lai.

Tuy vậy, dù hai thông tư đã có hiệu lực, hạ tầng để triển khai cơ chế thu thuế thực tế vẫn chưa hoàn chỉnh, bởi Việt Nam vẫn chưa cấp phép chính thức cho bất kỳ sàn giao dịch nội địa nào. Điều này đồng nghĩa việc khấu trừ thuế thông qua các tổ chức cung cấp dịch vụ – cơ chế trọng tâm của Thông tư 41 – sẽ chỉ thực sự vận hành khi các sàn được cấp phép đi vào hoạt động.

Mặt khác, chính phủ cũng đang thúc đẩy kế hoạch thành lập các sàn crypto trong nước. Theo định hướng, chỉ có tối đa 5 doanh nghiệp được cấp phép trong giai đoạn đầu, nhằm kiểm soát rủi ro và đánh giá tác động trước khi mở rộng quy mô.

Tính đến cuối tháng 03/2026, đã có 5 hồ sơ vượt qua vòng sơ tuyển trong cuộc đua giành giấy phép, bao gồm các hệ sinh thái tài chính gắn với Techcombank, VPBank, LPBank, cùng với Chứng khoán VIX và Sun Group. Đây đều là những doanh nghiệp có tiềm lực tài chính lớn, hạ tầng công nghệ mạnh và mối liên kết sâu với hệ thống ngân hàng.

Dư địa phát triển của thị trường crypto tại Việt Nam được đánh giá là rất lớn. Theo nhiều báo cáo quốc tế, Việt Nam thường xuyên nằm trong nhóm quốc gia có mức độ tiếp nhận tài sản mã hóa cao nhất thế giới, với khoảng 17 triệu người từng giao dịch crypto. Tổng giá trị giao dịch liên quan đến nhà đầu tư Việt được ước tính vượt 200 tỷ USD mỗi năm.

Tuy nhiên, phần lớn dòng tiền này hiện vẫn chảy qua các nền tảng quốc tế như Binance, OKX hay Bybit, khiến một lượng lớn thanh khoản và dữ liệu giao dịch của nhà đầu tư Việt nằm ngoài phạm vi quản lý trong nước.

Vì vậy, việc hình thành các sàn giao dịch nội địa được kỳ vọng sẽ giữ lại dòng vốn trong nước, đồng thời thúc đẩy sự phát triển của hệ sinh thái tài chính số, từ thanh toán, ngân hàng số đến dịch vụ lưu ký tài sản kỹ thuật số. Tuy nhiên, cuộc cạnh tranh giành thị phần được dự báo sẽ không hề dễ dàng. Các nền tảng trong nước phải xây dựng thanh khoản, hạ tầng giao dịch và hệ sinh thái người dùng đủ mạnh để thuyết phục nhà đầu tư chuyển từ các sàn quốc tế vốn đã quen thuộc.

Ở chiều ngược lại, khi khung pháp lý dần hình thành, các sàn quốc tế có thể sẽ khó hoạt động trực tiếp tại Việt Nam nếu không có pháp nhân nội địa. Nhiều chuyên gia cho rằng kịch bản khả thi là các nền tảng lớn như Binance sẽ tìm cách hợp tác với ngân hàng, công ty chứng khoán hoặc doanh nghiệp công nghệ trong nước để tham gia thị trường, thông qua hình thức liên doanh, cung cấp hạ tầng công nghệ hoặc thanh khoản cho các sàn được cấp phép.

Coin68 tổng hợp