Aave gặp lỗi oracle, 26 triệu USD vị thế bị thanh lý nhầm

Giao thức tài chính phi tập trung (DeFi) Aave vừa trải qua một sự cố oracle tạm thời trên mạng Ethereum vào ngày 10/3, khiến khoảng 26 triệu USD giá trị vị thế wstETH bị thanh lý nhầm. Sự cố này nhanh chóng thu hút sự chú ý của cộng đồng DeFi bởi nó liên quan trực tiếp đến cơ chế định giá tài sản – một yếu tố cốt lõi trong hoạt động của các nền tảng lending phi tập trung.

Theo báo cáo phân tích sau sự cố (post-mortem) do Chaos Labs – đơn vị quản lý rủi ro chính của Aave – công bố, vấn đề bắt nguồn từ việc cấu hình sai trong hệ thống Correlated Asset Price Oracle (CAPO). Đây là cơ chế được thiết kế nhằm ngăn chặn các biến động giá đột ngột của các tài sản có mối tương quan chặt chẽ, đặc biệt là những tài sản phái sinh của staking như wstETH – phiên bản wrapped của stETH do Lido phát hành.

Trong hệ sinh thái DeFi hiện nay, các tài sản liquid staking như stETH và wstETH được sử dụng rộng rãi làm tài sản thế chấp trên các giao thức lending. Chính vì vậy, hệ thống oracle định giá đóng vai trò quan trọng để đảm bảo việc vay, thế chấp và thanh lý diễn ra chính xác. Tuy nhiên, trong sự cố lần này, CAPO đã ghi nhận một tỷ lệ quy đổi (exchange rate) bị giới hạn ở mức khoảng 1.1939, thấp hơn đáng kể so với giá thị trường thực tế khoảng 1.228. Sự sai lệch này khiến nhiều vị thế vay trong chế độ E-Mode của Aave bị đánh giá sai mức độ an toàn, từ đó kích hoạt thanh lý ngoài ý muốn.

Theo Chaos Labs, nguyên nhân sâu xa xuất phát từ sự không đồng bộ giữa “snapshot ratio” và “snapshot timestamp” – hai tham số quan trọng được sử dụng để cập nhật giá trong CAPO. Vấn đề xảy ra do một quy trình vận hành ngoài chuỗi (off-chain) đã không tính đến một giới hạn cập nhật tồn tại trên chuỗi (on-chain). Cụ thể, nhóm vận hành dự định cập nhật snapshot ratio lên khoảng 1.2282 – tương ứng với tỷ lệ quy đổi của 7 ngày trước – nhưng tham số này bị ràng buộc bởi quy tắc chỉ được tăng tối đa 3% mỗi 3 ngày. Điều này khiến việc điều chỉnh không thể thực hiện trong một lần cập nhật duy nhất, dẫn đến sự lệch pha giữa tỷ lệ snapshot và thời gian snapshot.

Sự không khớp này đã khiến tỷ lệ quy đổi hiệu dụng mà giao thức sử dụng giảm khoảng 2.85%, đủ để kích hoạt việc thanh lý hàng loạt đối với các vị thế sử dụng wstETH làm tài sản thế chấp. Tổng cộng khoảng 10.938 wstETH đã bị thanh lý, ảnh hưởng đến 34 tài khoản người dùng. Giá trị các vị thế bị thanh lý sai ước tính vào khoảng 26 triệu USD.

Trong khi đó, các bot thanh lý bên thứ ba – vốn liên tục theo dõi các cơ hội trên chuỗi – đã thu được lợi nhuận khoảng 499 ETH từ sự cố này. Dù vậy, Chaos Labs nhấn mạnh rằng giao thức Aave không ghi nhận bất kỳ khoản nợ xấu nào sau sự kiện, đồng nghĩa hệ thống vẫn duy trì được tính ổn định về mặt tài chính.

Ngay sau khi phát hiện sự cố, Chaos Labs và cộng đồng Aave đã nhanh chóng triển khai các biện pháp khắc phục. Nhóm phát triển tạm thời giảm giới hạn vay đối với wstETH và đồng thời điều chỉnh thủ công các tham số snapshot để khôi phục giá oracle về đúng giá trị thị trường. Bên cạnh đó, kế hoạch bồi thường cho người dùng bị ảnh hưởng cũng đã được khởi động.

Theo thông tin từ nhóm quản lý rủi ro, khoảng 141.5 ETH đã được thu hồi trực tiếp từ sự kiện này và sẽ được sử dụng cho quá trình hoàn trả. Ngoài ra, kho bạc của Aave DAO có thể bổ sung tối đa 345 ETH để đảm bảo những người dùng bị thanh lý sai được bồi thường đầy đủ.

Chaos Labs nhấn mạnh rằng sự cố không phải là lỗi thiết kế của CAPO hay của hệ thống oracle quản lý rủi ro ngoài chuỗi. Thay vào đó, đây là vấn đề phát sinh từ sự lệch cấu hình trên chuỗi trong bối cảnh các giới hạn cập nhật tham số khác nhau, khiến snapshot ratio và snapshot timestamp không còn đồng bộ.