Iran dọa tấn công các cơ sở dầu mỏ trên khắp Vùng Vịnh

Căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục leo thang khi Iran phát đi cảnh báo mạnh mẽ về khả năng tấn công trả đũa nhằm vào các cơ sở dầu mỏ trên khắp khu vực Vùng Vịnh, sau khi Israel tiến hành loạt cuộc không kích nhằm vào nhiều địa điểm năng lượng quan trọng trong và xung quanh thủ đô Tehran. Diễn biến mới này đang khiến thị trường năng lượng toàn cầu đặc biệt lo ngại, bởi bất kỳ sự gián đoạn nào tại khu vực sản xuất dầu quan trọng nhất thế giới cũng có thể đẩy giá dầu tăng vọt và gây tác động dây chuyền tới kinh tế toàn cầu.

Theo các nguồn tin quốc tế, các cuộc không kích đã đánh trúng ít nhất năm địa điểm liên quan đến hạ tầng năng lượng của Iran, trong đó có nhiều cơ sở lưu trữ nhiên liệu nằm gần khu vực đô thị đông dân cư của Tehran. Sau các vụ tấn công, bầu trời thủ đô Iran bị bao phủ bởi những cột khói đen dày đặc, trong khi các đám cháy lớn bùng phát tại các kho chứa dầu. Nhiều nhân chứng tại hiện trường cho biết mùi dầu cháy lan khắp không khí, tạo nên bầu không khí ngột ngạt và khiến người dân lo lắng về nguy cơ lan rộng của các vụ nổ tiếp theo.

Một số vụ nổ lớn cũng được ghi nhận tại thành phố Karaj, nằm cách Tehran không xa. Những tiếng nổ vang dội làm rung chuyển khu vực và khiến nhiều khu dân cư chìm trong khói bụi. Công ty phân phối dầu quốc gia Iran xác nhận ít nhất bốn nhân viên đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở lưu trữ nhiên liệu, đồng thời cho biết thiệt hại vật chất vẫn đang được đánh giá.

Trước những thiệt hại nói trên, lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã đưa ra cảnh báo cứng rắn. Người phát ngôn của lực lượng này tuyên bố nếu các cuộc tấn công tiếp tục nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran, Tehran sẽ tiến hành các đòn trả đũa tương xứng, trong đó không loại trừ khả năng nhắm vào các cơ sở dầu mỏ tại những quốc gia láng giềng ở khu vực Vùng Vịnh. Theo người phát ngôn này, bất kỳ quốc gia nào tiếp tục cho phép hoặc hỗ trợ các chiến dịch quân sự nhằm vào hạ tầng năng lượng của Iran đều có thể trở thành mục tiêu đáp trả.

Thông điệp cứng rắn của Iran còn đi kèm với lời cảnh báo về tác động kinh tế toàn cầu. Đại diện lực lượng Vệ binh Cách mạng cho rằng nếu xung đột tiếp tục leo thang, giá dầu trên thị trường quốc tế hoàn toàn có thể vượt mốc 200 USD mỗi thùng. Con số này cao gấp nhiều lần so với mức giá trung bình hiện tại và có thể gây ra một cú sốc năng lượng nghiêm trọng đối với nền kinh tế thế giới.

Trước nguy cơ thị trường năng lượng rơi vào tình trạng biến động mạnh, Mỹ đã nhanh chóng lên tiếng trấn an. Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cho biết Washington không tham gia vào các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran và cũng không có kế hoạch nhắm mục tiêu vào lĩnh vực dầu khí của nước này. Theo ông, các cuộc không kích vừa qua là hành động riêng của Israel.

Ông Wright cũng nhận định rằng ngay cả khi nguồn cung dầu và khí đốt toàn cầu bị gián đoạn do căng thẳng quân sự, tác động tiêu cực nhiều khả năng chỉ kéo dài trong thời gian ngắn, có thể trong vài tuần. Tuy nhiên, giới phân tích năng lượng cho rằng rủi ro thực sự nằm ở khả năng xung đột lan rộng sang các quốc gia sản xuất dầu khác trong khu vực như Saudi Arabia, Kuwait hay Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất, những nơi nắm giữ phần lớn công suất xuất khẩu dầu của thế giới.

Iran hiện đóng góp khoảng 4% nguồn cung dầu toàn cầu, trong đó phần lớn lượng dầu xuất khẩu của nước này được bán sang Trung Quốc. Do đó, bất kỳ sự gián đoạn nào trong hoạt động sản xuất hoặc xuất khẩu dầu của Iran đều có thể gây tác động lớn đến thị trường năng lượng châu Á, đặc biệt là Trung Quốc và Ấn Độ – hai quốc gia tiêu thụ năng lượng hàng đầu thế giới.

Tình hình càng trở nên phức tạp khi căng thẳng quân sự diễn ra đúng vào thời điểm Iran đang trải qua bước chuyển giao quyền lực quan trọng. Hội đồng Chuyên gia, cơ quan gồm các giáo sĩ cấp cao có nhiệm vụ lựa chọn lãnh tụ tối cao của Iran, đã thông báo quyết định lựa chọn Mojtaba Khamenei – con trai thứ hai của cố lãnh tụ tối cao Ali Khamenei – làm người kế nhiệm vị trí lãnh đạo cao nhất của đất nước. Thông báo được đưa ra vào sáng ngày 9/3 và đi kèm lời kêu gọi người dân Iran đoàn kết ủng hộ ban lãnh đạo mới.