Việt Nam bổ sung 15 hành vi đáng ngờ trong giao dịch tài sản mã hóa

Ngân hàng Nhà nước công bố dự thảo sửa đổi Luật Phòng, chống rửa tiền với nhiều nội dung mới liên quan đến lĩnh vực crypto. Một trong những điểm đáng chú ý nhất là việc bổ sung 15 dấu hiệu nhận diện giao dịch đáng ngờ đối với tài sản mã hóa, nhằm tăng cường khả năng phát hiện các hành vi rửa tiền, tài trợ khủng bố và các hoạt động tài chính bất hợp pháp trên môi trường blockchain.

Theo dự thảo, các dấu hiệu mới tập trung vào nhiều nhóm hành vi thường xuyên xuất hiện trong các vụ điều tra tài chính số trên thế giới. Trong đó, hành vi chia nhỏ giao dịch để né ngưỡng báo cáo được xem là một trong những dấu hiệu quan trọng. Người dùng có thể thực hiện nhiều giao dịch liên tiếp với giá trị lớn trong thời gian ngắn hoặc cố tình tách nhỏ dòng tiền nhằm tránh sự chú ý của hệ thống giám sát. Đây là phương thức đã xuất hiện từ lâu trong lĩnh vực tài chính truyền thống và hiện cũng được áp dụng trong môi trường tiền mã hóa.

Bên cạnh đó, cơ quan quản lý đặc biệt chú ý đến các hoạt động có dấu hiệu che giấu nguồn gốc dòng tiền. Những giao dịch sử dụng coin tập trung vào quyền riêng tư, các dịch vụ trộn tiền (mixer), liên tục hoán đổi giữa nhiều loại tài sản số khác nhau hoặc chuyển tài sản qua nhiều blockchain thông qua các cầu nối xuyên chuỗi (cross-chain bridge) có mức độ rủi ro cao đều có thể bị đưa vào diện theo dõi. Việc gom tài sản từ nhiều địa chỉ ví khác nhau về một ví trung tâm cũng được xem là dấu hiệu cần được đánh giá kỹ hơn trong công tác giám sát.

Một nhóm hành vi khác liên quan đến việc che giấu danh tính người dùng. Các trường hợp truy cập nền tảng giao dịch bằng công cụ ẩn địa chỉ IP, sử dụng cùng một thiết bị cho nhiều tài khoản hoặc nhiều ví khác nhau, hay xuất hiện sự không nhất quán giữa vị trí đăng nhập thực tế và thông tin khai báo trong hồ sơ xác minh danh tính (KYC) đều có thể bị xếp vào nhóm giao dịch đáng ngờ. Mục tiêu của quy định này là hạn chế tình trạng sử dụng danh tính giả hoặc mượn danh tính người khác để thực hiện các hoạt động tài chính trên blockchain.

Dự thảo cũng nhấn mạnh đến các giao dịch có liên quan đến nguồn tiền có nguy cơ cao. Những địa chỉ ví từng bị cơ quan chức năng hoặc các công ty phân tích blockchain gắn cờ do liên quan đến lừa đảo, ransomware, cờ bạc trực tuyến trái phép, chợ đen trên internet hoặc các nền tảng giao dịch chưa được cấp phép có thể trở thành đối tượng bị giám sát đặc biệt. Trong bối cảnh nhiều vụ tấn công mạng và đánh cắp tài sản số xảy ra trên toàn cầu trong những năm gần đây, việc truy vết dòng tiền từ các nguồn này đang trở thành ưu tiên của nhiều cơ quan quản lý.

Ngoài yếu tố kỹ thuật, hồ sơ khách hàng cũng là một tiêu chí quan trọng trong quá trình đánh giá rủi ro. Những trường hợp từ chối cung cấp giấy tờ xác minh, không hợp tác trong quá trình kiểm tra thông tin hoặc có dấu hiệu thiếu hiểu biết về tài sản số nhưng lại thực hiện các giao dịch với quy mô lớn có thể bị xem là bất thường. Đây là dấu hiệu thường gặp trong các vụ việc sử dụng người đứng tên hộ hoặc lợi dụng người khác làm trung gian nhận và chuyển tiền.

Nguồn: Bổ sung 15 dấu hiệu đáng ngờ trong lĩnh vực tài sản mã hóa