X bất ngờ ‘cấm cửa’ mô hình InfoFi, giá KAITO và COOKIE lao dốc

Nền tảng X mới đây đã dứt khoát điều chỉnh chính sách API, tạo ra một cú sốc lớn đối với các dự án crypto và Web3 đang dựa vào mô hình trả thưởng cho việc đăng bài và tương tác. Theo cập nhật được công bố vào ngày 15/1, X sẽ chính thức cấm các dự án sử dụng API để tạo ra mô hình khuyến khích tài chính cho người dùng đăng bài. Động thái này khiến toàn bộ mô hình “reward-for-post”, vốn là nền tảng của xu hướng InfoFi hay còn gọi là “attention finance”, bị ảnh hưởng trực tiếp.

Người xác nhận thay đổi này là Nikita Bier, lãnh đạo mảng sản phẩm của X. Ông cho biết mục tiêu cốt lõi của việc siết chặt API là giảm thiểu tình trạng trả lời tự động hàng loạt, tương tác kém chất lượng và đặc biệt là spam do AI tạo ra – những yếu tố đang làm trải nghiệm người dùng trên dòng thời gian ngày càng đi xuống. Trong bối cảnh AI tạo nội dung phát triển quá nhanh, các cơ chế trả thưởng cho tương tác bị xem là chất xúc tác khiến bot và tài khoản farm engagement bùng nổ, thay vì thúc đẩy thảo luận có giá trị thực sự.

Với nhiều dự án crypto, API của X không chỉ là công cụ phụ trợ mà là lớp hạ tầng cốt lõi. Các dự án InfoFi thường sử dụng dữ liệu từ API để theo dõi hành vi người dùng như đăng bài, trả lời, lượt khuếch đại hay mức độ lan truyền, từ đó phân phối token, điểm thưởng hoặc các ưu đãi khác. Khi quyền truy cập API bị thu hồi, toàn bộ cơ chế xác thực tương tác và phân phối phần thưởng gần như tê liệt. Điều này phơi bày rõ rủi ro phụ thuộc nền tảng, vốn là điểm yếu cố hữu của các dự án Web3 nhưng lại đang bị xem nhẹ trong giai đoạn tăng trưởng nóng.

Đáng chú ý, đại diện X cũng cho biết các nhà phát triển bị ảnh hưởng có thể được hỗ trợ chuyển hướng sản phẩm sang những nền tảng mạng xã hội khác như Threads hay Bluesky. Thông điệp này cho thấy X không có ý định điều chỉnh hay “nới tay” với mô hình trả thưởng để đăng bài, mà coi đây là hướng đi không còn phù hợp với hệ sinh thái API của mình. Nói cách khác, X đang chủ động đóng cánh cửa đối với toàn bộ nhóm ứng dụng có cấu trúc khuyến khích tài chính gắn trực tiếp với hành vi tạo và tương tác nội dung.

Trong giới crypto, InfoFi từng được quảng bá như một cách “token hóa sự chú ý”, biến dòng chảy thông tin và tương tác xã hội thành tài sản có thể đo lường và giao dịch. Tuy nhiên, tranh cãi xung quanh mô hình này chưa bao giờ lắng xuống. Những người ủng hộ cho rằng nó giúp phân phối giá trị công bằng hơn cho người tạo nội dung, trong khi phe chỉ trích lại cho rằng cơ chế này khuyến khích số lượng thay vì chất lượng, khiến spam, nội dung rác và hành vi thao túng trở thành điều tất yếu. Quyết định của X lần này được xem như một lời khẳng định rằng nền tảng không muốn trở thành “máy in phần thưởng” cho các mô hình tương tác nhân tạo.

Phản ứng của thị trường diễn ra gần như ngay lập tức. Sau khi thông tin lan rộng, các token gắn với mảng InfoFi chịu áp lực bán mạnh. Dữ liệu thị trường cho thấy vốn hóa toàn nhóm giảm hơn 11%, xuống quanh mốc 367 triệu USD tại thời điểm ghi nhận. Một số token tiêu biểu như KAITO hay COOKIE ghi nhận mức giảm khoảng 20% chỉ trong thời gian ngắn, trong khi các tài sản NFT liên quan như Yapypara mất tới một nửa giá trị. Diễn biến này phản ánh tâm lý lo ngại rằng mô hình kinh doanh cốt lõi của nhiều dự án InfoFi đang đứng trước nguy cơ phải tái cấu trúc, hoặc thậm chí mất đi nền tảng phân phối quan trọng nhất.